Bugun...
SON DAKİKA


Ebru Emre

facebook-paylas
Tarihe Geçen Bu Sözün Hikayesi
Tarih: 30-10-2020 09:21:00 Güncelleme: 30-10-2020 09:21:00


Efendiler Yarın Cumhuriyeti İlan Ediyoruz! 

Bir milletin, bir ülkenin bir coğrafyanın hatta tüm Dünya’nın kaderini değiştiren, pek çok ulusun örnek aldığı lider Atamız Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ü hasretle, minnetle ve rahmetle anıyoruz. 
Bilinmeli ki bu vatanın asil milleti bizler; Vatanımızı, Ay Yıldızlı Şanlı Bayrağımızı, canımızdan çok sevmiş, fikri hür, vicdanı hür, irfanı hür bir milletiz.
28 Ekim 1923 günü Çankaya Köşkü'nde gerçekleşen ve tarihe geçen sözdür;
 "Efendiler, yarın Cumhuriyeti ilan edeceğiz." 

Bir de Nutuk'tan okuyalım tarihe geçen bu sözün nasıl olduğunu.
28 Ekim 1923 akşamı Gazi Mustafa Kemal, bütün kabineyi Çankaya Köşkü'nde toplanmak üzere çağırdı.
Bu toplantıda başvekil Fethi Okyar'ın istifası karara bağlandı. O akşam Latife Hanım da misafirleri ağırlamak üzere çalışıyordu. Yemekler hazırlanıyordu. Mustafa Kemal arkadaşlarına, yemekten sonra anayasanın bazı maddeleri üzerinde çalışacağını bildirmiş, yeni başkan adayı olduğu söylenen İsmet Paşa'yı da bu çalışmaya davet etmişti. 
Sofrada seçim heyecanı vardı, herkes birbirine bakıyor bir şeyler anlatıyordu. Mustafa Kemal tam o anda hafifçe tabağına vurdu: "Beyler!" dedi. O da heyecanlıydı, kaşları çatılmış, ama gözlerinde güleç bir ifade ile arkadaşlarına bakıyordu.

"Efendiler, yarın Cumhuriyet'i ilân edeceğiz!"
Yemek salonu bir an sessizleşti. "Efendiler, Yarın Cumhuriyet'i İlân Edeceğiz!" Gazi Mustafa Kemal herkesin yüzüne bakarak durumu kontrol ediyordu. Sofradakiler hem o anın heyecanı hem de Gazi'nin kararlığı neticesinde kalakalmıştı. Daha sonra büyük bir sevinç yaşandı. Mustafa Kemal uygun bir süre bekledikten sonra açıklamasına devam etti: "Türkiye Devleti'nin hükümet şekli Cumhuriyet'tir. Bunu Anayasa'mıza yarınki Meclis toplantısında koyduracağız. Hazırlıklarımızı bir kez daha gözden geçirmemiz lazım." İsmet Paşa ve Mustafa Kemal sabah ezanına kadar çalışmalarını sürdürdü. İsmet Paşa da Çankaya Köşkü'nde istirahat etti.

1919'da Atatürk'ün Samsun'a çıkmasıyla alevlenen bu süreç yurdun dört bir yanına yayılmıştı. Bütün vatan bağımsızlığı için canla başla mücadele ediyordu.
“ ...Gece olmuştu Çankaya'ya gitmek üzere Meclis binasından ayrılırken, koridorlarda beni beklemekte olan Kemâlettin Sami ve Hâlit Paşa'lara rastladım. Ali Fuat Paşa Ankara'dan hareket ederken bunların Ankara'ya geldiklerini o günkü gazetede "Bir uğurlama ve bir karşılama" başlığı altında okumuştum. Daha kendileriyle görüşmemiştim. Benimle konuşmak üzere geç vakte kadar orada beklediklerini anlayınca, akşam yemeğine gelmelerini, Millî Savunma Bakanı Kâzım Paşa vasıtasıyla kendilerine bildirdim. İsmet Paşa ile Kâzım Paşa'ya ve Fethi Bey'e de Çankaya'ya benimle birlikte gelmelerini söyledim. 

Çankaya'ya gittiğim zaman, orada, beni görmek üzere gelmiş bulunan Rize Milletvekili Fuat Bey,  Afyonkarahisar Milletvekili Ruşen Eşref Bey'lerle karşılaştım. Onları da yemeğe alıkoydum. Yemek sırasında: "Efendiler yarın Cumhuriyet ilân edeceğiz" dedim. Orada bulunan arkadaşlar, derhal düşünceme katıldılar. Yemeği bıraktık. O dakikadan itibaren, nasıl hareket edileceği konusunda kısa bir program yaparak arkadaşları görevlendirdim.
Efendiler, görüyorsunuz ki, Cumhuriyet ilânına karar vermek için Ankara'da bulunan bütün arkadaşlarımı davet ederek onlarla görüşüp tartışmaya asla lüzum ve ihtiyaç görmedim. ”
Peki Neden 29 Ekim?
1925 yılında Cumhuriyet Bayramı kutlamaları sırasında Çankaya köşkünde misafir olan Fahrettin Altay Paşa, Atatürk'e 'Cumhuriyetimizin ilanının 29 Ekim gecesine gelmesi acaba bir tesadüf müdür? Üç gün evvel, beş gün sonra da olabilirdi' diye soruyor. Atatürk de Mondros Mütarekesi'ne gönderme yaparak, 'Bundan tam 4 yıl 364 gün sonra Cumhuriyeti ilan ettik. Bir gün daha olsa 5 yıl olacaktı. 5 yıl süren bir esaretin altında olmayı kabul edemezdik. Mondros 30 Ekim'dir, Cumhuriyet 29 Ekim. Batılı devletlere sizden bir gün öndeyiz. Artık biz sizi tanımayacağız, siz bizi tanıyacaksınız diyerek 29 Ekim’de Cumhuriyeti ilan etti. İşte bu mazlum bir milletin ahıdır. Tarihten silinmek istenen bir milletin cevabıdır.' diye cevaplıyor.
Türkiye Cumhuriyeti’nin Kurucusu Atamız, Gazi Mustafa Kemal Atatürk ve silah arkadaşlarını, şehitlerimizi, gazilerimizi, bugüne kadar vatan uğrunda çalışan, emek vermiş herkesi selamlıyor ve saygıyla anıyoruz!
Demokrasi için,
İnsan onuruna yakışan bir yaşam için,
Egemenliğin kayıtsız şartsız milletin olması için,
CUMHURİYET
29 Ekim Cumhuriyet Bayramımız Kutlu Olsun!

 





YAZARIN DİĞER YAZILARI

Kısıtlamaların geri gelmesini doğru buluyor musunuz?


YAZARLAR
HAVA DURUMU
nöbetçi eczaneler
HABER ARŞİVİ
ÇOK OKUNAN HABERLER
GÜNLÜK BURÇ
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Beşiktaş 31 21 6 4 66 31 67 +35
2 Fenerbahçe 32 19 7 6 56 32 63 +24
3 Galatasaray 31 19 8 4 61 30 61 +31
4 Trabzonspor 32 16 7 9 40 31 57 +9
5 Gaziantep FK 31 13 7 11 46 34 50 +12
6 Alanyaspor 32 14 11 7 49 34 49 +15
7 Hatayspor 31 14 10 7 51 37 49 +14
8 Fatih Karagümrük 32 13 10 9 47 38 48 +9
9 Sivasspor 31 10 7 14 41 37 44 +4
10 Göztepe 32 11 11 10 46 42 43 +4
11 Konyaspor 31 10 11 10 38 37 40 +1
12 Antalyaspor 32 8 9 15 31 41 39 -10
13 Çaykur Rizespor 31 8 12 11 36 49 35 -13
14 Kasımpaşa 32 9 15 8 35 48 35 -13
15 Yeni Malatyaspor 31 7 12 12 39 45 33 -6
16 MKE Ankaragücü 31 9 16 6 37 50 33 -13
17 Başakşehir FK 32 8 15 9 35 51 33 -16
18 Kayserispor 31 8 14 9 24 40 33 -16
19 Gençlerbirliği 31 8 16 7 29 53 31 -24
20 BB Erzurumspor 32 6 16 10 30 52 28 -22
21 Denizlispor 31 6 17 8 27 52 26 -25
Takım O G M B A Y P AV
1 Giresunspor 29 18 5 6 47 20 60 +27
2 Samsunspor 28 15 4 9 44 26 54 +18
3 Altay 28 17 9 2 55 30 53 +25
4 Adana Demirspor 28 15 6 7 47 24 52 +23
5 Altınordu 29 15 7 7 49 41 52 +8
6 Ankara Keçiörengücü 29 14 8 7 39 23 49 +16
7 İstanbulspor 28 14 8 6 49 30 48 +19
8 Tuzlaspor 28 12 11 5 36 41 41 -5
9 Bursaspor 28 12 12 4 46 44 40 +2
10 Bandırmaspor 28 11 12 5 35 35 38 0
11 Ümraniyespor 28 10 10 8 33 36 38 -3
12 Boluspor 28 9 14 5 29 32 32 -3
13 Balıkesirspor 28 8 12 8 30 40 32 -10
14 Adanaspor 28 8 13 7 37 41 31 -4
15 Menemenspor 28 6 11 11 30 45 29 -15
16 Akhisarspor 28 7 17 4 29 48 25 -19
17 Ankaraspor 28 4 17 7 22 47 19 -25
18 Eskişehirspor 29 1 20 8 19 73 8 -54
Takım O G M B A Y P AV
1 Eyüpspor 32 24 2 6 71 21 78 +50
2 Sakaryaspor 32 16 4 12 56 30 60 +26
3 Kırşehir Belediyespor 32 17 7 8 45 25 59 +20
4 Van Spor 32 17 9 6 51 29 57 +22
5 Kırklarelispor 32 15 5 12 47 26 57 +21
6 Bodrumspor 32 16 9 7 67 41 55 +26
7 Etimesgut Belediyespor 32 15 10 7 51 27 52 +24
8 Turgutluspor 32 15 13 4 40 45 49 -5
9 Tarsus İdman Yurdu 32 13 10 9 51 41 48 +10
10 Serik Belediyespor 32 12 8 12 45 39 48 +6
11 Karacabey Belediyespor 32 12 12 8 40 35 44 +5
12 Pendikspor 32 12 15 5 50 42 41 +8
13 Pazarspor 32 11 16 5 50 55 38 -5
14 Sivas Belediyespor 32 8 11 13 42 41 37 +1
15 Bayburt Özel İdare Spor 32 11 17 4 40 52 37 -12
16 1922 Konyaspor 32 9 15 8 39 41 35 -2
17 Kastamonuspor 32 7 14 11 27 46 32 -19
18 Elazığspor 32 8 19 5 41 68 26 -27
19 Mamak FK 32 6 20 6 28 94 24 -66
20 Kardemir Karabükspor 32 1 29 2 11 94 2 -83
Takım O G M B A Y P AV
1 Diyarbekirspor 26 18 2 6 37 15 60 +22
2 1928 Bucaspor 26 17 2 7 49 16 58 +33
3 Yeşilyurt Belediyespor 26 15 7 4 42 21 49 +21
4 Ofspor 26 12 5 9 38 28 45 +10
5 Arnavutköy Belediye 26 12 7 7 37 27 43 +10
6 Belediye Derincespor 26 10 6 10 36 22 40 +14
7 Artvin Hopaspor 26 9 9 8 35 35 35 0
8 Edirnespor 26 9 9 8 30 30 35 0
9 Fatsa Belediyespor 26 9 9 8 20 23 35 -3
10 Kızılcabölükspor 26 7 10 9 25 29 30 -4
11 1877 Alemdağspor 26 8 13 5 33 43 29 -10
12 Nevşehir Belediyespor 26 7 13 6 25 27 27 -2
13 Çankaya FK 26 7 15 4 20 43 25 -23
14 Payasspor 26 5 13 8 27 43 23 -16
15 Antalya Kemerspor 26 5 15 6 21 43 21 -22
16 Manisaspor 26 1 16 9 18 48 12 -30
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 10/04/2021 Hatayspor vs Göztepe
 10/04/2021 Çaykur Rizespor vs Trabzonspor
 10/04/2021 Galatasaray vs Fatih Karagümrük
 11/04/2021 Sivasspor vs Konyaspor
 11/04/2021 Kayserispor vs Antalyaspor
 11/04/2021 MKE Ankaragücü vs Gençlerbirliği
 11/04/2021 BB Erzurumspor vs Beşiktaş
 12/04/2021 Kasımpaşa vs Yeni Malatyaspor
 12/04/2021 Alanyaspor vs Denizlispor
 12/04/2021 Fenerbahçe vs Gaziantep FK
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 10/04/2021 Altay vs Boluspor
 10/04/2021 Bandırmaspor vs Menemenspor
 10/04/2021 Samsunspor vs Balıkesirspor
 10/04/2021 Akhisarspor vs Adana Demirspor
 11/04/2021 Ümraniyespor vs Bursaspor
 11/04/2021 Adanaspor vs Ankaraspor
 13/04/2021 Tuzlaspor vs Eskişehirspor
 13/04/2021 Altınordu vs Adana Demirspor
 13/04/2021 Giresunspor vs Ankara Keçiörengücü
 14/04/2021 Menemenspor - Samsunspor Menemenspor ligdeki son 5 maçında hiç kazanamadı  Samsunspor yenilmez
 15/04/2021 Ankaraspor - Altay Altay ligdeki son 5 maçını kazandı  Altay kazanır
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 11/04/2021 Karacabey Belediyespor vs Elazığspor
 11/04/2021 Bodrumspor vs Pendikspor
 11/04/2021 Eyüpspor vs Kastamonuspor
 11/04/2021 Kırklarelispor vs Turgutluspor
 11/04/2021 Kırşehir Belediyespor vs Mamak FK
 11/04/2021 Pazarspor vs Serik Belediyespor
 11/04/2021 Sakaryaspor vs Bayburt Özel İdare Spor
 11/04/2021 Tarsus İdman Yurdu vs Etimesgut Belediyespor
 11/04/2021 Van Spor vs Kardemir Karabükspor
 11/04/2021 1922 Konyaspor vs Sivas Belediyespor
 15/04/2021 Sivas Belediyespor - Mamak FK Sivas Belediyespor ligdeki son 7 maçında hiç kazanamadı  Mamak FK yenilmez
 15/04/2021 Turgutluspor - Van Spor Turgutluspor ligdeki son 6 maçında hiç kazanamadı  Van Spor yenilmez
 15/04/2021 Kardemir Karabükspor - Pazarspor Pazarspor ligde deplasmandaki son 7 maçını kaybetti  Kardemir Karabükspor kazanır
 15/04/2021 Sivas Belediyespor - Mamak FK Mamak FK ligdeki son 12 maçında hiç kazanamadı  Sivas Belediyespor yenilmez
 15/04/2021 Etimesgut Belediyespor - Kırklarelispor Kırklarelispor ligdeki son 7 maçında hiç kaybetmedi  Kırklarelispor yenilmez
 15/04/2021 Serik Belediyespor - Sakaryaspor Sakaryaspor ligdeki son 15 maçında hiç kaybetmedi  Sakaryaspor yenilmez
 15/04/2021 Kardemir Karabükspor - Pazarspor Kardemir Karabükspor ligde evindeki son 16 maçında hiç kazanamadı  Pazarspor yenilmez
 15/04/2021 Elazığspor - Bodrumspor Elazığspor ligde evindeki son 6 maçında hiç kazanamadı  Bodrumspor yenilmez
 15/04/2021 Kastamonuspor - Tarsus İdman Yurdu Kastamonuspor ligde evindeki son 6 maçında hiç kaybetmedi  Kastamonuspor yenilmez
 15/04/2021 Pendikspor - Kırşehir Belediyespor Kırşehir Belediyespor ligdeki son 6 maçında hiç kaybetmedi  Kırşehir Belediyespor yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 14/04/2021 Antalya Kemerspor vs Belediye Derincespor
 14/04/2021 Çankaya FK vs 1928 Bucaspor
 14/04/2021 Edirnespor vs Arnavutköy Belediye
 14/04/2021 Fatsa Belediyespor vs Manisaspor
 14/04/2021 Kızılcabölükspor vs Artvin Hopaspor
 14/04/2021 Nevşehir Belediyespor vs Payasspor
 14/04/2021 Ofspor vs Diyarbekirspor
 14/04/2021 Yeşilyurt Belediyespor vs 1877 Alemdağspor
 14/04/2021 Kızılcabölükspor - Artvin Hopaspor Kızılcabölükspor ligde evindeki son 11 maçında hiç kazanamadı  Artvin Hopaspor yenilmez
SON YORUMLANANLAR
NAMAZ VAKİTLERİ
HABER ARA
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter
YUKARI