Bugun...


Reyhan Pütün

facebook-paylas
BEYNİN EVRİMİ ÜZERİNE
Tarih: 28-09-2016 09:00:00 Güncelleme: 30-11--0001 00:00:00


Zaman zaman bu köşeden insan beyninin evrimi üzerine yazılar yazıyorum. Çünkü bizi insan yapan değerleri ve diğer canlılardan ayıran gelişim sürecini bilirsek, her hangi bir aksaklıkta nerede takılıp kaldığımızı anlayıp, gelişmemiz için ne yapmamız gerektiğini de planlayabiliriz. Tekrar etmekte fayda var: Beyin evrimsel olarak üç aşamadan geçmiştir. Birincisi "ilksel beyin" veya "sürüngen beyni" dediğimiz 500 milyon yıl kadar evvel görünmüş bölümü, ardından beynin dışa büyümesiyle 200 milyon yıl önceye işaretlenen "memeli beyni" ve 200 bin yıl önce ortaya çıkan Homo Sapiens denen akıllı "insan beyni". Her üç aşamanın da kendisini oluşturan beyin bölümleri var. Mesela sürüngen beyni günümüzde "beyin sapı" dediğimiz oluşuma denk geliyor ve yeme, içme, soluma, üreme gibi sınırlı hayati işlevlerimizden sorumlu. Memeli beyni dediğimiz kısım "orta beyine" denk geliyor ve özellikle korku, saldırganlık gibi duygular, hafızada anıların saklanması, kabaca açlığı, susuzluğu vücut ısısını düzenleyen bölümlerin olduğu "Limbik Sistem" tarafından idare ediliyor. Bizi insan yapan "Neokorteks" denen "beyin kabuğu" bölümü ise nöron denen sinir hücrelerini bulunduruyor ve bu nöronlar özellikle de alın bölgemizde birbirleri ile sayısız bağlantılar yaparak hem her şeyi denetliyor ve davranışlarımızı düzenliyor, hem de geleceğimizi kurgulamamıza yardımcı olarak bizi diğer canlılardan ayırıyor...

Bu ön bilgiler insan davranışlarını anlayabilmek için çok önemli. Örneğin metrobüs şoförüne araba giderken şemsiye ile saldıran hemcinsimizi ve arabayı durdurmadan ona karşılık veren şoförü, yani sadece duyguları ile hareket edenleri daha iyi anlayabilmek için gerekli. Şimdi, gelişmiş beyni olduğunu yani işlevsel bir neokortekse sahip olduğunu düşündüğümüz canlı aynı zamanda memeli beyninden kalan duyguların toplandığı "limbik sisteme" de sahip. Bu limbik sistemde "badem" anlamına gelen "amigdala" denen bir çekirdek var ki, doğrudan saldırganlıktan sorumlu. Ancak gelişmiş bir neokorteks onu denetleyip geleceğini de düşünerek kendine de zarar vermemesi için bu duygusunu engelleme işlevini yapıyor. Tabi denetleme görevini yapabilmesi için insan beynindeki alın bölgesi korteksinin nöronlarının daha önce bağlantılarını yapmış, yolaklarını oluşturmuş olması lazım. Eğer bir eksiklik varsa amigdala çekirdeği baskın çıkıyor ve saldırganlık içgüdüsü devreye giriyor. Aynı durum arabayı durdurmadan saldırgana karşılık veren şoför için de geçerli. İkisi de bırakın geleceği kurgulamayı bir adım sonrasını bile hesap edemiyorlar, çünkü korteksleri devreye giremiyor. Ne yazık ki bu canlılardan etrafta bol miktarda olduğunu söylemeden geçemeyeceğim. Siz siz olun, çevremizde gittikçe artan, çeşitli nedenlerden dolayı gelişimini tam tamamlayamamış beyinlere sahip, insan görünümlü memelilerle oluşabilecek ilişkilerinizde dikkatli olun derim...





YAZARIN DİĞER YAZILARI

GAZETEMİZ

YAZARLAR

Sizce Eskişehir'in en önemli sorunu nedir?


HAVA DURUMU
nöbetçi eczaneler
HABER ARŞİVİ
ÇOK OKUNAN HABERLER
GÜNLÜK BURÇ
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Alanyaspor 8 6 0 2 18 3 20 +15
2 Fenerbahçe 9 6 1 2 17 9 20 +8
3 Galatasaray 9 5 2 2 12 7 17 +5
4 Gaziantep FK 9 3 1 5 13 11 14 +2
5 Fatih Karagümrük 9 3 2 4 17 11 13 +6
6 Başakşehir FK 9 4 4 1 13 12 13 +1
7 Beşiktaş 8 4 3 1 13 14 13 -1
8 Konyaspor 8 3 2 3 10 6 12 +4
9 Çaykur Rizespor 8 3 2 3 12 10 12 +2
10 Kasımpaşa 9 3 3 3 11 10 12 +1
11 Hatayspor 7 3 1 3 7 9 12 -2
12 Göztepe 8 2 1 5 14 9 11 +5
13 Yeni Malatyaspor 8 3 3 2 8 10 11 -2
14 Sivasspor 8 2 3 3 8 10 9 -2
15 Trabzonspor 9 2 4 3 11 15 9 -4
16 Antalyaspor 9 2 4 3 9 14 9 -5
17 BB Erzurumspor 8 2 4 2 9 13 8 -4
18 Kayserispor 8 2 5 1 5 11 7 -6
19 Gençlerbirliği 8 1 5 2 6 14 5 -8
20 Denizlispor 8 1 5 2 5 13 5 -8
21 MKE Ankaragücü 7 0 5 2 7 14 2 -7
Takım O G M B A Y P AV
1 Altınordu 10 6 2 2 15 11 20 +4
2 Adana Demirspor 9 5 1 3 19 8 18 +11
3 Ankara Keçiörengücü 10 5 2 3 17 9 18 +8
4 Tuzlaspor 9 5 1 3 17 14 18 +3
5 İstanbulspor 9 5 2 2 16 8 17 +8
6 Samsunspor 10 4 1 5 13 9 17 +4
7 Giresunspor 9 4 2 3 12 11 15 +1
8 Bursaspor 10 4 4 2 18 16 14 +2
9 Balıkesirspor 10 4 4 2 12 14 14 -2
10 Altay 8 4 3 1 13 8 13 +5
11 Akhisarspor 10 3 3 4 9 13 13 -4
12 Adanaspor 9 3 3 3 13 10 12 +3
13 Ümraniyespor 10 2 4 4 11 17 10 -6
14 Bandırmaspor 10 2 6 2 12 14 8 -2
15 Boluspor 10 1 5 4 10 14 7 -4
16 Menemenspor 8 1 4 3 7 13 6 -6
17 Ankaraspor 9 1 6 2 5 15 5 -10
18 Eskişehirspor 10 0 6 4 5 20 1 -15
Takım O G M B A Y P AV
1 Eyüpspor 11 9 1 1 28 8 28 +20
2 Turgutluspor 11 8 3 0 13 12 24 +1
3 Van Spor 11 6 2 3 15 9 21 +6
4 Serik Belediyespor 11 5 2 4 16 10 19 +6
5 Sakaryaspor 11 5 2 4 16 13 19 +3
6 Kırklarelispor 10 4 2 4 9 3 16 +6
7 Etimesgut Belediyespor 11 4 3 4 10 7 16 +3
8 Karacabey Belediyespor 11 4 4 3 15 12 15 +3
9 Kırşehir Belediyespor 10 4 3 3 9 8 15 +1
10 1922 Konyaspor 11 4 5 2 15 8 14 +7
11 Bodrumspor 11 3 5 3 19 17 12 +2
12 Tarsus İdman Yurdu 10 3 4 3 16 16 12 0
13 Kastamonuspor 11 3 5 3 12 18 12 -6
14 Sivas Belediyespor 10 2 3 5 15 15 11 0
15 Mamak FK 10 3 5 2 8 16 11 -8
16 Pendikspor 10 3 6 1 14 15 10 -1
17 Elazığspor 11 4 6 1 14 18 10 -4
18 Pazarspor 8 3 4 1 12 17 10 -5
19 Bayburt Özel İdare Spor 8 3 5 0 6 10 9 -4
20 Kardemir Karabükspor 11 0 10 1 3 33 2 -30
Takım O G M B A Y P AV
1 Diyarbekirspor 10 8 1 1 12 3 25 +9
2 1928 Bucaspor 10 7 2 1 21 8 22 +13
3 Arnavutköy Belediye 9 5 2 2 10 7 17 +3
4 Fatsa Belediyespor 10 5 3 2 10 8 17 +2
5 Edirnespor 10 5 4 1 15 13 16 +2
6 Artvin Hopaspor 10 5 4 1 17 18 16 -1
7 Yeşilyurt Belediyespor 9 4 3 2 13 8 14 +5
8 Belediye Derincespor 10 3 2 5 10 8 14 +2
9 Ofspor 8 3 2 3 13 12 12 +1
10 Çankaya FK 8 4 4 0 8 8 12 0
11 Nevşehir Belediyespor 10 3 5 2 8 11 11 -3
12 Payasspor 10 2 5 3 12 14 9 -2
13 Kızılcabölükspor 10 2 5 3 11 15 9 -4
14 1877 Alemdağspor 10 2 5 3 10 18 9 -8
15 Antalya Kemerspor 10 1 5 4 9 15 7 -6
16 Manisaspor 10 0 7 3 5 18 3 -13
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 27/11/2020 MKE Ankaragücü vs Trabzonspor
 28/11/2020 Gaziantep FK vs Yeni Malatyaspor
 28/11/2020 Başakşehir FK vs Denizlispor
 28/11/2020 Çaykur Rizespor vs Galatasaray
 29/11/2020 BB Erzurumspor vs Antalyaspor
 29/11/2020 Alanyaspor vs Konyaspor
 29/11/2020 Kasımpaşa vs Gençlerbirliği
 29/11/2020 Fenerbahçe vs Beşiktaş
 30/11/2020 Kayserispor vs Fatih Karagümrük
 30/11/2020 Sivasspor vs Göztepe
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 28/11/2020 Ümraniyespor vs Menemenspor
 28/11/2020 Akhisarspor vs Ankaraspor
 28/11/2020 İstanbulspor vs Giresunspor
 28/11/2020 Altay vs Bursaspor
 29/11/2020 Ankara Keçiörengücü vs Adana Demirspor
 29/11/2020 Bandırmaspor vs Balıkesirspor
 29/11/2020 Eskişehirspor vs Altınordu
 29/11/2020 Samsunspor vs Tuzlaspor
 30/11/2020 Adanaspor vs Boluspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 29/11/2020 Bayburt Özel İdare Spor vs Van Spor
 29/11/2020 Elazığspor vs Pazarspor
 29/11/2020 Etimesgut Belediyespor vs 1922 Konyaspor
 29/11/2020 Kardemir Karabükspor vs Tarsus İdman Yurdu
 29/11/2020 Kırşehir Belediyespor vs Bodrumspor
 29/11/2020 Mamak FK vs Karacabey Belediyespor
 29/11/2020 Pendikspor vs Sakaryaspor
 29/11/2020 Serik Belediyespor vs Kırklarelispor
 29/11/2020 Sivas Belediyespor vs Kastamonuspor
 29/11/2020 Turgutluspor vs Eyüpspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 24/11/2020 Ofspor vs Yeşilyurt Belediyespor
 28/11/2020 Yeşilyurt Belediyespor vs 1928 Bucaspor
 28/11/2020 Antalya Kemerspor vs Diyarbekirspor
 28/11/2020 Çankaya FK vs Manisaspor
 28/11/2020 Edirnespor vs Belediye Derincespor
 28/11/2020 Fatsa Belediyespor vs Arnavutköy Belediye
 28/11/2020 Kızılcabölükspor vs 1877 Alemdağspor
 28/11/2020 Nevşehir Belediyespor vs Artvin Hopaspor
SON YORUMLANANLAR
NAMAZ VAKİTLERİ
HABER ARA
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter
YUKARI