Bugun...
SON DAKİKA


Rıdvan Karluk

facebook-paylas
Kırım Tatar Türkleri Ukrayna’nın yerli halkı oldu
Tarih: 04-07-2021 19:37:00 Güncelleme: 04-07-2021 19:37:00


Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy’in önerisiyle parlamentonun gündemine getirilen “Ukrayna’nın yerli halkları yasa tasarısı”  oylamaya katılan 345 milletvekilinden 325’nin desteği ile  kabul edilmiştir.  Böylece “Kırım Tatar”, “Karaim” ve “Kırımçak” halkları Ukrayna’nın yerli halkları olarak tanımlanmıştır.  Ülkedeki Ruslar,  Ukrayna sınırları dışında devlete sahip oldukları için “yerli halk” olarak kabul edilmemiştir. Böylece Ukrayna’nın yerli halklarının kültür, eğitim, dil ve bilgi edinme hakları garanti altında  alınmıştır.
Bunun anlamı şudur: Yerli halkların asimilasyonu, etnik kökenlerinin, kültürel değerlerinin yok edilmesi, zorla yerlerinden edilmeleri ve tahliye durumlarına karşı hakları  korunmuştur. Yerli halklar kendi eğitim kurumlarını oluşturabilecek ya da diğer eğitim kurumları ile dillerinin, tarihlerinin, kültürlerinin öğretilmesi amacıyla işbirliği yapabilecektir. Ukrayna'nın yerli halkları, kendilerini temsil eden organları aracılığıyla kendi medya kuruluşlarını kurma hakkına da sahip olabilecektir. Kırım Tatar Türkü, Ukrayna Milletvekili Rüstem Umerov, Ukrayna Parlamentosu tarafından onaylanan yasanın, ülke için tarihi bir belge olduğunu şöyle açıklamıştır: 
"Ukrayna Anayasası, yerli halklara ve ulusal azınlıklara ait haklarının  sadece Ukrayna yasaları tarafından belirlendiğini belirtiyor ancak yerli halkların haklarını tanımlayan özel bir yasa yoktu. Şimdi nihayet mevzuattaki bu boşluğu giderdik. Buna göre, Ukrayna'nın yerli halklarının Kırım Tatarları, Karaimler ve Kırımçaklar olduğu tespit ediliyor. Yasa, Ukrayna'nın yerli halklarının kültür, eğitim, dil ve bilgi edinmenin yanı sıra, sürdürülebilir gelişimine yönelik haklarını da garanti ediyor. Ukrayna'nın yerli halklarının uluslararası temsiline ilişkin konular da belirlendi. Bu yasanın kabulü, Ukrayna'nın Kırım'ı işgalden arındırma ve yeniden bütünleştirme stratejisinin parçasıdır."  Umerov; Zelenskiy'nin, yerli halklarla ilgili yasa tasarısının kabul edilmesini, Kırım Tatarlarının haklarının korunmasının Ukrayna devlet politikasının en önemli öncelikleri arasında yer aldığına yönelik bir işaret olduğunu belirtmiştir. 
Bu konuda Boris Babin ve Anna Prykhodko’nun  (Odesa, Ukrayna) “Kırım'ın Yerli Halkları Olarak Kırım Karayları ve Kırımçaklar”  çalışması önemli bir kaynaktır. Bu  araştırmada Türkiye'de ikamet eden iki yerli halkın  niteliği belirlenmeye  çalışılmıştır.
Uluslararasında  “azınlık”   ve  “yerli halk”  henüz   kesin olarak  hukuki  bir tanıma kavuşmamıştır.   Her iki grup için kriter, bulundukları  ülke nüfusunun geri kalanından farklı özelliklere sahip olmalarıdır. Bu farklılık sebebiyle  olası insan hakları ihlallerinin önüne geçmek için  teminat altına alınan haklarının kolektif kullanımı  sorunu   çözümlenmiş, “Birleşmiş Milletler Yerli Halkların Hakları Bildirisi” kabul edilmiştir. Bildiri, 2007 yılında Birleşmiş Milletler tarafından kabul edilen, yasal olarak bağlayıcı olmayan bir karardır. Yerli halkların; kişisel ve toplu haklarını, (kültürel ve törensel ifade, kimlik, dil, istihdam, sağlık, eğitim)  korunması amaçlanmıştır.
Bir toplulukta sayısal bakımdan azınlık oluşturan, başat olmayan ve çoğunluktan farklı niteliklere sahip olan gruba azınlık denir. Fakat, sayısal niteliğin tanımda yer alması konusunda tartışma  vardır. Güney Afrika'da beyaz nüfus siyahlara oranla oldukça az olmasına rağmen siyahlar azınlıktır, iktidarı ve diğer güç odaklarını elinde tutan beyazlar olmuştur.  
Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Komisyonu'nun Ayrımcılığın Önlenmesi ve Azınlıkların Korunması Alt Komisyonu raportörü Francesco Capotorti’ye göre  (1978)  azınlık,“Bir devletin nüfusunun geri kalanına göre sayısal olarak az olan, egemen konumda bulunmayan, o devletin vatandaşı olan, üyeleri nüfusun geri kalanından farklı etnik, dinsel ya da dilsel özelliklere sahip olan ve kültürlerini, geleneklerini, dinlerini ya da dillerini korumaya yönelik üstü örtülü de olsa bir dayanışma duygusu gösteren gruptur.”
Bazı durumlarda yerli halkların da azınlık olarak nitelendirildiği görülmektedir. ABD ve İskandinavya’da yaşayan yerli halklar, içinde bulundukları devlet içinde “sayıca az ve geri kalan nüfustan farklı özelliklere sahip” kabul edilseler de bu grup için azınlık kavramı kullanılmamaktadır.  BM Azınlıklara ve Yerli Halklara Karşı Ayrımcılığın Önlenmesi Alt Komisyonu Raportörü Martinéz Cobo 1986 yılında hazırlamış olduğu raporda "yerli halk"ı  şöyle tanımlamıştır:  
"Yerli halklar, işgal ya da sömürgeleştirmeden önce de işgal edilen veya sömürgeleştirilen topraklarda tarihsel devamlılık arz edecek biçimde yaşayan ve kendilerinin kabul ettikleri topraklara yerleşmiş topluluklardan farklı yaşam biçimleri olan halklar, milletlerdir. Mevcut durumda toplumun hâkim olmayan kesimini oluşturmaktadırlar, ancak atalarından kalan arazilerini korumak, geliştirmek ve hem bu toprakları hem de etnik kimliklerini; yerli halk statülerini, kendi kültürel alışkanlıklarını, sosyal kurumlarını ve hukuk sistemlerini devam ettirmek suretiyle kendilerinden sonraki kuşaklara aktarmak konusunda kararlıdırlar.” (International Work Group for Indigenous People: “Who are the indigenous peoples?", http://www.iwgia.org/culture-and-identity/identification-of-indigenous-peoples)
Yerli halkların kolektif hak kullanması,   ülkeler tarafından  azınlıklarla karşılaştırıldığında daha az tehlikeli görülmüştür. Bunun  sebebi, yerli halkın belli bir arazi üzerinde yaşaması ve ortak amacın bu araziyi, atalarından kalan gelenek ve mirası korumak olmasıdır. Azınlıklar bakımından kolektif hak kullanımının sınırlandırılması; azınlığın zamanla sahip olduğu haklardan daha fazlası için talepte bulunacağı ve bunun devletten ayrılmaya kadar gidebileceğine yönelik endişedir. 
Bu bakımda 30 yıl sonrada olsa Kırım Tatar Türkleri’nin Ukrayna’nın yerli halkı olarak  kabul edilmesi, Kırım Tatar Türkleri açısından önemli bir kazanımdır.

 





YAZARIN DİĞER YAZILARI

Eskişehirspor bu sezon başarılı olur mu?


GAZETEMİZ

YAZARLAR
HAVA DURUMU
nöbetçi eczaneler
HABER ARŞİVİ
ÇOK OKUNAN HABERLER
GÜNLÜK BURÇ
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Beşiktaş 4 3 0 1 7 0 10 +7
2 Trabzonspor 4 3 0 1 10 4 10 +6
3 Fenerbahçe 4 3 0 1 6 1 10 +5
4 Konyaspor 4 3 0 1 7 3 10 +4
5 Galatasaray 4 2 0 2 8 5 8 +3
6 Hatayspor 4 2 1 1 9 3 7 +6
7 Fatih Karagümrük 4 2 1 1 7 3 7 +4
8 Kayserispor 4 2 1 1 4 4 7 0
9 Altay 4 2 2 0 8 6 6 +2
10 Yeni Malatyaspor 4 2 2 0 4 8 6 -4
11 Alanyaspor 4 2 2 0 3 9 6 -6
12 Göztepe 4 1 1 2 5 5 5 0
13 Kasımpaşa 4 1 1 2 5 5 5 0
14 Gaziantep FK 4 1 2 1 4 5 4 -1
15 Antalyaspor 4 1 2 1 4 7 4 -3
16 Sivasspor 4 0 2 2 4 6 2 -2
17 Adana Demirspor 4 0 2 2 2 7 2 -5
18 Çaykur Rizespor 4 0 3 1 2 8 1 -6
19 Başakşehir FK 4 0 4 0 2 6 0 -4
20 Giresunspor 4 0 4 0 0 6 0 -6
Takım O G M B A Y P AV
1 Ümraniyespor 5 5 0 0 13 0 15 +13
2 Eyüpspor 5 4 1 0 10 6 12 +4
3 Tuzlaspor 4 3 0 1 8 3 10 +5
4 Manisa FK 4 3 1 0 8 4 9 +4
5 BB Erzurumspor 5 3 2 0 4 5 9 -1
6 MKE Ankaragücü 4 2 0 2 6 1 8 +5
7 Samsunspor 3 2 1 0 5 2 6 +3
8 Bandırmaspor 5 2 3 0 4 5 6 -1
9 Adanaspor 4 1 1 2 7 5 5 +2
10 Keçiörengücü 4 1 2 1 4 5 4 -1
11 Altınordu 4 1 2 1 4 8 4 -4
12 Kocaelispor 4 1 2 1 1 5 4 -4
13 İstanbulspor 3 1 2 0 6 6 3 0
14 Boluspor 3 1 2 0 3 4 3 -1
15 Balıkesirspor 3 1 2 0 2 4 3 -2
16 Denizlispor 4 1 3 0 2 6 3 -4
17 Menemenspor 4 1 3 0 4 11 3 -7
18 Bursaspor 4 0 3 1 3 7 1 -4
19 Gençlerbirliği 4 0 3 1 2 9 1 -7
Takım O G M B A Y P AV
1 Eyüpspor 38 28 2 8 82 25 92 +57
2 Sakaryaspor 38 21 5 12 74 35 75 +39
3 Kırşehir Belediyespor 38 21 8 9 57 32 72 +25
4 Kırklarelispor 38 19 6 13 60 32 70 +28
5 Van Spor 38 21 11 6 59 35 69 +24
6 Bodrumspor 38 18 11 9 80 48 63 +32
7 Etimesgut Belediyespor 38 18 13 7 63 36 61 +27
8 Karacabey Belediyespor 38 15 12 11 52 41 56 +11
9 Turgutluspor 38 16 16 6 44 56 54 -12
10 Serik Belediyespor 38 13 11 14 51 48 53 +3
11 Pendikspor 38 15 16 7 66 53 52 +13
12 Pazarspor 38 15 18 5 60 64 50 -4
13 Tarsus İdman Yurdu 38 13 15 10 56 55 49 +1
14 Bayburt Özel İdare Spor 38 14 18 6 52 61 48 -9
15 Sivas Belediyespor 38 11 14 13 63 58 46 +5
16 1922 Konyaspor 38 11 18 9 47 49 42 -2
17 Kastamonuspor 38 8 18 12 31 58 36 -27
18 Elazığspor 38 10 22 6 61 90 33 -29
19 Mamak FK 38 6 26 6 32 121 24 -89
20 Kardemir Karabükspor 38 1 34 3 16 109 3 -93
Takım O G M B A Y P AV
1 Diyarbekirspor 30 20 2 8 43 18 68 +25
2 1928 Bucaspor 30 20 3 7 58 18 67 +40
3 Yeşilyurt Belediyespor 30 17 8 5 50 27 56 +23
4 Ofspor 30 14 5 11 43 31 53 +12
5 Arnavutköy Belediye 30 13 8 9 40 29 48 +11
6 Edirnespor 30 12 9 9 34 31 45 +3
7 Belediye Derincespor 29 10 9 10 38 29 40 +9
8 Artvin Hopaspor 30 10 11 9 41 44 39 -3
9 Fatsa Belediyespor 30 10 12 8 22 31 38 -9
10 Kızılcabölükspor 30 9 11 10 34 33 37 +1
11 Nevşehir Belediyespor 30 9 14 7 31 31 34 0
12 Çankaya FK 30 10 16 4 28 48 34 -20
13 1877 Alemdağspor 30 9 15 6 37 48 33 -11
14 Antalya Kemerspor 30 7 17 6 27 50 27 -23
15 Payasspor 29 5 16 8 29 53 23 -24
16 Manisaspor 30 1 20 9 22 56 12 -34
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 17/09/2021 Altay vs Göztepe
 17/09/2021 Yeni Malatyaspor vs Fatih Karagümrük
 18/09/2021 Sivasspor vs Gaziantep FK
 18/09/2021 Kasımpaşa vs Trabzonspor
 18/09/2021 Adana Demirspor vs Çaykur Rizespor
 18/09/2021 Antalyaspor vs Beşiktaş
 19/09/2021 Giresunspor vs Konyaspor
 19/09/2021 Galatasaray vs Alanyaspor
 19/09/2021 Başakşehir FK vs Fenerbahçe
 19/09/2021 Hatayspor vs Kayserispor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 15/09/2021 Denizlispor vs Adanaspor
 15/09/2021 Gençlerbirliği vs Altınordu
 15/09/2021 Bursaspor vs Samsunspor
 15/09/2021 Menemenspor vs Manisa FK
 16/09/2021 Keçiörengücü vs Boluspor
 16/09/2021 Kocaelispor vs Balıkesirspor
 16/09/2021 İstanbulspor vs MKE Ankaragücü
 18/09/2021 Eyüpspor vs BB Erzurumspor
 18/09/2021 Manisa FK vs Bandırmaspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 18/09/2021 Hekimoğlu Trabzon vs Niğde Anadolu FK
 18/09/2021 Sarıyer vs Turgutluspor
 19/09/2021 Bayburt Özel İdare Spor vs Serik Belediyespor
 19/09/2021 Sivas Belediyespor vs Kahramanmaraşspor
 19/09/2021 Van Spor FK vs Diyarbekir Spor
 19/09/2021 Bodrumspor vs Ergene Velimeşe
 19/09/2021 İnegölspor vs Etimesgut Belediyespor
 19/09/2021 Somaspor vs Afjet Afyonspor
 19/09/2021 Ankaraspor vs Adıyaman 1954 SK
 19/09/2021 Çorum FK vs Sakaryaspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 18/09/2021 Sancaktepe FK vs 1954 Kelkit Bld.Spor
 19/09/2021 Batman Petrolspor vs Bergama Belediyespor
 19/09/2021 Elazığspor vs Artvin Hopaspor
 19/09/2021 Kahta 02 Spor vs Karaman Belediyespor
 19/09/2021 Erbaaspor vs Çatalcaspor
 19/09/2021 Nevşehir Belediyespor vs Osmaniyespor FK
 19/09/2021 Arnavutköy Belediye vs Bursa Yıldırımspor
 19/09/2021 Belediye Kütahyaspor vs Fatsa Belediyespor
 19/09/2021 Hendek Spor vs Başkent Gözgözler Akademi FK
SON YORUMLANANLAR
NAMAZ VAKİTLERİ
HABER ARA
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter
YUKARI