Bugun...


Rıdvan Karluk

facebook-paylas
Acaba Misak-ı Milli Nedir?
Tarih: 31-10-2016 08:30:00 Güncelleme: 30-11--0001 00:00:00


Beştepe'de akademik yıl açılışında konuşan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan şu tespiti yapmıştır: Suriye ve Irak’ta olanları yaşarken yeni nesil bir şeyi çok iyi bilmeli. Acaba Misak-ı Milli nedir? Bunu çok iyi bilmemiz lazım. Eğer Misak-ı Milli’yi kavrarsak Suriye’deki, Irak’taki sorumluluğumuzun ne olduğunu anlarız. Onu bilmezsek ne Suriye’deki ne de Irak’taki sorumluluğumuzun ne olduğunu anlarız.”

Cumhurbaşkanı Erdoğan 29 Ekim’de Ankara Yüksek Hızlı Tren Garı’nın açılışında yaptığı konuşmada da Misak-ı Milli diyorum ya. Gazi Mustafa Kemal çizmişti. Birilerini rahatsız etmişti. İncele bak dedikten sonra Misak-ı Milli’yi incelemeye karar verdim. Yoğun gündemin arasında kişilerin bu konuya zaman ayıramayacaklarını bildiğim için bu yazımı sizlerle paylaşmak istedim.

30 Ağustos Dumlupınar Büyük Zafer’in ardından 11 Ekim 1922 tarihinde işgalci devletlerle Mudanya’da ateşkes kararı alınmış, 20 Kasım’da İsviçre’nin Lozan kentinde barış görüşmelerine başlanmış ve 24 Temmuz 1923 tarihinde Lozan Anlaşması imzalanmıştır. Bazılarının iddia ettikleri gibi gizli maddeleri yoktur. Lozan’da Musul, Hatay ve Boğazlar sorunu sonraya bırakılmıştır. Bunlardan Musul hariç diğer ikisi  Atatürk’ ün sağlığında çözümlenmiştir.

12 Ocak 1920’den sonra Osmanlı Meclis-i Meb’usanı’nın açılmasıyla Misak-ı Milli metni gizli toplantılarda görüşülmüş, metin 28 Ocak’ta Meclis-i Meb’usan’ın gizli oturumunda milletvekilleri tarafından oybirliği ile kabul edilerek imzalanmıştır. 17 Şubat 1920 tarihinde Meclis-i Meb’usan’ın 11’nci oturumunda Edirne Mebusu Mehmed Şeref Bey Misak’ın müzakere edilmesini ve basına bildirilmesini teklif etmiş, öneri oylanarak kabul edilmiştir. Mehmed Şeref Bey bir konuşma yaparak beyannameyi okumuştur.  Yapılan müzakerelerde milletvekilleri Misak-ı Milli’yi destekleyen konuşmalar yapmışlardır: “Ahd-ı Millî Meclis-i Meb’ûsân’ın vücûda getirdiği en mühim bir vesîkadır.”

Misak oybirliği ile onaylandıktan sonra kamuoyuna ilan edilmiş ve gereğinin yapılması için Meclis Başkanlığı’na yetki tanınmıştır. Meclis-i Meb’ûsân Zabıt Ceridesi’nde bir örneği bulunan Ahd-ı Millî Esâsları metni, Meclis matbaasında tek yapraklı olarak çoğaltılarak gazetelerde yayınlanmış ve 24 Şubat’ta İtalya’nın aracılığıyla Avrupa parlamentolarına sunulmuştur.

Misak-ı Milli ile 30 Ekim 1918 Mondros Mütarekesi’nin imzalandığı tarihte Türk Ordusunun denetimi altında bulunan toprakların bir bütün olduğu ilan edilmiştir. Osmanlı İmparatorluğu adına Bahriye Nazırı Rauf Bey tarafından  Limni adasının Mondros Limanı'nda demirli Agamemnon zırhlısında imzalanan anlaşma ile Osmanlı İmparatorluğu fiilen sona ermiştir. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Ankara Garı açılış törenindeki ifadesiyle Osmanlı Devletini sonlandıran Mütarekeye imza atan Rauf Bey, Osmanlı İmparatorluğunun fiilen sona erdirilmesinden sorumludur. Çünkü Sayın Cumhurbaşkanı aynen şunları söylemiştir: “Bunların altına kim imza attıysa sorumludur, sorumlu.”



Türk Kurtuluş Savaşı'nın siyasi manifestosu olan Misak’ın ilk maddesi şöyledir: "30 Ekim 1918 tarihli anlaşmanın çizdiği hudutlar dahilinde, dinen, ırkan ve emelen müttehit (birleşik) Osmanlı İslam ekseriyetiyle meskûn bulunan aksamın tamamı, fiilen ve hükmen gayrı kabil-i tecezzi bir küldür (bölünmez bir bütündür)." 

Misak, Meclis-i Meb’usan milletvekilleri tarafından birkaç günde hazırlanıp, 28 Ocak’ta imzalanan ve 17 Şubat’ta ilan edilen kararlar değildir. Aksine, fikri yapının oluşması ve belgenin hazırlanması için oldukça uzun bir zamanın geçmesi gerekmiştir. Kuzey Irak, Misak-ı Milli sınırları içinde olmasına rağmen o günkü şartlarda Cumhuriyet sınırları dışında kalmıştır.

İngilizler, Mart 1917’de Bağdat’ı ele geçirmelerine rağmen Musul-Kerkük-Süleymaniye hattından kuzeyine geçememişlerdir. Ekim 1917’de Araplar’ın ihanetiyle Sina yarımadasından başlatılan İngiliz taarruzu karşısında 4 ve 8’nci Osmanlı Ordusu bozguna uğramıştır. Mustafa Kemal Paşa’nın komutasındaki 7’nci Ordu, 4 ve 8’inci Ordulardan arta kalanlarla birlikte İngilizleri Halep kuzeyinde durdurmuştur.

İngilizler, petrol zengini Musul’u Türkiye’ye bırakmamak için Şubat 1925’ de Şeyh Sait isyanını başlatmış, isyan 15 Nisan’da bastırılmıştır. Fakat Misak-ı Milli sınırları içinde kalan Musul-Kerkük-Süleymaniye 5 Haziran 1926 tarihli Ankara Anlaşması ile İngiltere’nin mandası olan Irak Yönetimine bırakılmıştır.

Misak-ı Milli sınırları içinde olduğu halde Batum Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği’nin desteğini sağlamak amacıyla 16 Mart 1921 Moskova Anlaşması kapsamında Gürcistan’a bırakılmıştır. Hatay Devlet Meclisi 23 Temmuz 1939 tarihinde Türkiye Cumhuriyetine iltihak kararı almıştır. 23 Haziran 1939'da Hatay adıyla bir vilayet olarak Türkiye'ye katılmıştır

Misak-ı Milli, Türkiye Cumhuriyeti’nin milli hedeflerindendir. Türkiye Cumhuriyeti’nin sınırları da Misak-ı Milli ile belirlenmiştir.

Milli hedeflerin belirlenmesinde ulusun tarihi, yaşanan ulusal ve uluslararası konjonktür etkili olur. Tarihten kaynaklanan milli hedefler değişmez, şartlar, fırsatlar ve dengeler uygun olduğunda milli hedefler tahakkuk ettirilir, gereği yapılır. Milli politikaların ve milli stratejilerin belirlenmesin de milli hedefler referans alınır. Misak-ı Milli,  tarihten gelen milli hedefimizdir. Fakat bu hedef benim kanımca 1 Mart 2003 Tezkeresi TBMM tarafından kabul edilmeyince fırsatı kaçırılmıştır.

Misak-ı Milli’ye temel olan ilk metin, Mustafa Kemal tarafından, 1920 yılının Ocak ayı başlarında Ankara’ya gelen milletvekilleri ile yapılan görüşmeler sırasında, ülkenin mevcut durumu göz önünde bulundurularak ve Erzurum ile Sivas Kongreleri kararları da esas alınarak belirlenmiştir. Atatürk, Misak-ı Milli’nin ilk müsveddesinin hazırlanmasını Nutuk’ta şöyle özetlemiştir:

Efendiler, milletin âmal (emelleri) ve maksadını da kısa bir programa esâs olacak sûrette toplu bir tarzda ifâdesi görüşüldü. Mîsâk-ı Millî unvanı verilen bu programın ilk müsveddeleri de, bir fikir vermek maksadıyla kaleme alındı. İstanbul Meclisi’nde bu esaslar, hakikaten toplu bir surette tahrir ve tespit olunmuştur.”

Milli Mücadele’nin yürütülmesini, vatanın kurtarılmasını ve Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulmasını Erzurum Kongresi, Sivas Kongresi ve Misak-ı Milli kararları sağlamıştır. Bu kararlarla Türkiye’nin milli sınırlar içindeki toprak bütünlüğünün, milli birlik ve beraberliğin ve bağımsızlığın taviz verilmeden sağlanması öngörülmektedir.

Musul Petrollerinden Türkiye’ye Düşen Paya Ne Oldu?

Türkiye, Boru Hattı’nın ikinci bölümünün inşa giderlerinin Irak Hükümeti tarafından karşılanması karşılığında 1986 yılından sonra Musul petrollerinden Lozan Anlaşması uyarınca alması gereken payı, Birinci Özal Hükümeti döneminde Irak ile yapılan anlaşma sonunda bütçeden çıkarmıştır.

 

5 Haziran 1926’da İngiltere ile Türkiye arasında imzalanan Ankara Anlaşması ile Irak sınırlarına son şekli verilmiş, Türkiye’ye 25 yıl süreyle Irak petrollerinin %10’u karşılığında toplam 5.5 milyon sterlin ödeme yapılması kararlaştırılmıştır.

 

1927’den 1955’e kadar bu pay ödenmiştir. Toplam ödeme 3.5 milyon sterlindir. (Paris’te OECD Büyükelçiliğimizde beraber görev yaptığımız Özal Başbakan iken Hazine Genel Müdürü olan Hikmet Uluğbay 18 yıl boyunca 1954’e kadar ödeme yapıldığı görüşündedir)

Geriye kalan 2 milyon sterlin tahsil edilememiş, fakat Türkiye 1986 yılına kadar tahsil edilemeyen bu payı bütçesine “alacak” olarak koymuştur. Bu durumu zamanın  Devlet  Bakanı Mehmet Keçeciler şöyle açıklamıştır:

 

Musul petrolleri Abdülhamit Han’ın şahsi malıydı. O dönemde İngilizler, Musul petrolleri üzerinde oyunlar oynamaya başlayınca Abdülhamit Han, petrol kuyusunu üzerine almış. Ölünce, Ermeni asıllı Fransız avukatı, bu petrol kuyularını izinsiz olarak İngilizlere satmış, parasını da varislerine ödememiş, Bu konu, Türkiye ile İngiltere arasında dava konusu olmuş. Lozan Anlaşması’na kadar ihtilaf devam etmiş. Sonunda İngiltere ile anlaşma yapılmış. Bir kanunla padişah malları devlete kaldığı için petrol payı da bütçeye gelir kaydedilmiş. 1950’li yıllara kadar petrol payını almışız ama sonra Irak bu payı ödememiş. Ama bu uygulama bütçenin gerçekçiliğini ortadan kaldırıyordu. Gelir kaleminde Musul petrol payı vardı ama bütçeye giren para yoktu. Bütçe o nedenle açık veriyordu. Türkiye ile Irak arasında bir anlaşma yapılarak sembolik olarak görülen bu alacağımızdan vazgeçildi, karşılığında Kerkük-Yumurtalık Petrol Boru Hattı’nın ikinci bölümü inşa edildi, masraflarını da Irak hükümeti karşıladı. O nedenle 1986 yılından itibaren bütçeden bu kalem çıkarıldı.” (S. Rıdvan Karluk, Türkiye Ekonomisi, 13.Baskı, 2014, s. 326)

Türk Petrol Şirketi’nin kurucusu Ermeni asıllı Osmanlı vatandaşı Kalust Sarkis Gülbenkyan “Petrol işleri yağlıdır. Ya elinize bulaşır, ya da ayağınızı kaydırır” derken çok haklıdır.

Komşudan Lozan Açıklaması: Eğer Lozan’dan Memnun Değilseniz…

Sayın Cumhurbaşkanı 29 Ekim’de Ankara Yüksek Hızlı Tren Garı’nın açılışında yaptığı konuşmada “Lozan dedim diye niye rahatsız oluyorlar demiştir. Lozan’dan memnun olmayanlar arasında komşumuz Yunanlılar da olsa gerek ki “greekcitytimes.com”da aşağıdaki harita yayınlanmıştır.

So, if Turkey's President Erdogan is unhappy with signing the Treaty of Lausanne, maybe he prefers we go back to the earlier Treaty of Sèvres (Greece in blue.) 





YAZARIN DİĞER YAZILARI

GAZETEMİZ

YAZARLAR

Sizce Eskişehir'in en önemli sorunu nedir?


HAVA DURUMU
nöbetçi eczaneler
HABER ARŞİVİ
ÇOK OKUNAN HABERLER
GÜNLÜK BURÇ
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Alanyaspor 9 7 0 2 19 3 23 +16
2 Galatasaray 10 6 2 2 16 7 20 +9
3 Fenerbahçe 10 6 2 2 20 13 20 +7
4 Beşiktaş 9 5 3 1 17 17 16 0
5 Kasımpaşa 10 4 3 3 13 10 15 +3
6 Gaziantep FK 10 3 1 6 15 13 15 +2
7 Fatih Karagümrük 10 3 2 5 17 11 14 +6
8 Göztepe 9 3 1 5 15 9 14 +6
9 Başakşehir FK 10 4 4 2 16 15 14 +1
10 Konyaspor 9 3 3 3 10 7 12 +3
11 Çaykur Rizespor 9 3 3 3 12 14 12 -2
12 Yeni Malatyaspor 9 3 3 3 10 12 12 -2
13 Hatayspor 7 3 1 3 7 9 12 -2
14 Trabzonspor 10 3 4 3 12 15 12 -3
15 Antalyaspor 10 2 4 4 11 16 10 -5
16 Sivasspor 9 2 4 3 8 11 9 -3
17 BB Erzurumspor 9 2 4 3 11 15 9 -4
18 Kayserispor 9 2 5 2 5 11 8 -6
19 Denizlispor 9 1 5 3 8 16 6 -8
20 Gençlerbirliği 9 1 6 2 6 16 5 -10
21 MKE Ankaragücü 8 0 6 2 7 15 2 -8
Takım O G M B A Y P AV
1 Altınordu 11 7 2 2 17 11 23 +6
2 Ankara Keçiörengücü 11 6 2 3 18 9 21 +9
3 Samsunspor 11 5 1 5 15 9 20 +6
4 Adana Demirspor 10 5 2 3 19 9 18 +10
5 İstanbulspor 10 5 2 3 17 9 18 +8
6 Tuzlaspor 10 5 2 3 17 16 18 +1
7 Altay 9 5 3 1 16 9 16 +7
8 Giresunspor 10 4 2 4 13 12 16 +1
9 Bursaspor 11 4 5 2 19 19 14 0
10 Balıkesirspor 11 4 5 2 12 15 14 -3
11 Akhisarspor 11 3 4 4 9 14 13 -5
12 Adanaspor 9 3 3 3 13 10 12 +3
13 Bandırmaspor 11 3 6 2 13 14 11 -1
14 Ümraniyespor 11 2 5 4 11 19 10 -8
15 Menemenspor 9 2 4 3 9 13 9 -4
16 Ankaraspor 10 2 6 2 6 15 8 -9
17 Boluspor 10 1 5 4 10 14 7 -4
18 Eskişehirspor 11 0 7 4 5 22 1 -17
Takım O G M B A Y P AV
1 Eyüpspor 12 9 2 1 29 10 28 +19
2 Turgutluspor 12 9 3 0 15 13 27 +2
3 Van Spor 12 7 2 3 18 11 24 +7
4 Sakaryaspor 12 6 2 4 18 13 22 +5
5 Serik Belediyespor 12 5 2 5 17 11 20 +6
6 Etimesgut Belediyespor 12 5 3 4 14 8 19 +6
7 Karacabey Belediyespor 12 5 4 3 17 12 18 +5
8 Kırşehir Belediyespor 11 5 3 3 12 8 18 +4
9 Kırklarelispor 11 4 2 5 10 4 17 +6
10 Tarsus İdman Yurdu 11 4 4 3 19 16 15 +3
11 1922 Konyaspor 12 4 6 2 16 12 14 +4
12 Sivas Belediyespor 11 3 3 5 17 15 14 +2
13 Pazarspor 9 4 4 1 15 17 13 -2
14 Bodrumspor 12 3 6 3 19 20 12 -1
15 Kastamonuspor 12 3 6 3 12 20 12 -8
16 Mamak FK 11 3 6 2 8 18 11 -10
17 Pendikspor 11 3 7 1 14 17 10 -3
18 Elazığspor 12 4 7 1 14 21 10 -7
19 Bayburt Özel İdare Spor 9 3 6 0 8 13 9 -5
20 Kardemir Karabükspor 12 0 11 1 3 36 2 -33
Takım O G M B A Y P AV
1 Diyarbekirspor 11 9 1 1 15 4 28 +11
2 1928 Bucaspor 11 8 2 1 22 8 25 +14
3 Fatsa Belediyespor 11 6 3 2 11 8 20 +3
4 Edirnespor 11 6 4 1 17 14 19 +3
5 Ofspor 10 5 2 3 17 13 18 +4
6 Arnavutköy Belediye 10 5 3 2 10 8 17 +2
7 Artvin Hopaspor 11 5 5 1 18 22 16 -4
8 Yeşilyurt Belediyespor 11 4 5 2 13 10 14 +3
9 Belediye Derincespor 11 3 3 5 11 10 14 +1
10 Nevşehir Belediyespor 11 4 5 2 12 12 14 0
11 Çankaya FK 9 4 5 0 8 10 12 -2
12 1877 Alemdağspor 11 3 5 3 14 20 12 -6
13 Payasspor 11 2 6 3 13 17 9 -4
14 Kızılcabölükspor 11 2 6 3 13 19 9 -6
15 Antalya Kemerspor 11 1 6 4 10 18 7 -8
16 Manisaspor 11 1 7 3 7 18 6 -11
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 04/12/2020 Beşiktaş vs Kasımpaşa
 05/12/2020 Gençlerbirliği vs Alanyaspor
 05/12/2020 Göztepe vs Kayserispor
 05/12/2020 Konyaspor vs BB Erzurumspor
 05/12/2020 Yeni Malatyaspor vs Başakşehir FK
 05/12/2020 Galatasaray vs Hatayspor
 06/12/2020 Fatih Karagümrük vs Çaykur Rizespor
 06/12/2020 Antalyaspor vs MKE Ankaragücü
 06/12/2020 Denizlispor vs Fenerbahçe
 07/12/2020 Trabzonspor vs Sivasspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 01/12/2020 Menemenspor vs Ankaraspor
 02/12/2020 Altay vs Giresunspor
 04/12/2020 Tuzlaspor vs İstanbulspor
 04/12/2020 Bursaspor vs Ümraniyespor
 05/12/2020 Giresunspor vs Eskişehirspor
 05/12/2020 Boluspor vs Altay
 05/12/2020 Menemenspor vs Bandırmaspor
 05/12/2020 Balıkesirspor vs Samsunspor
 06/12/2020 Altınordu vs Ankara Keçiörengücü
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 26/09/2020 Sivas Belediyespor vs Bayburt Özel İdare Spor
 11/11/2020 Pazarspor vs Kırşehir Belediyespor
 14/11/2020 Bayburt Özel İdare Spor vs Tarsus İdman Yurdu
 14/11/2020 Mamak FK vs Pazarspor
 18/11/2020 Kırklarelispor vs Bayburt Özel İdare Spor
 18/11/2020 Pazarspor vs Pendikspor
 03/12/2020 Bodrumspor vs Mamak FK
 03/12/2020 Eyüpspor vs Etimesgut Belediyespor
 03/12/2020 Karacabey Belediyespor vs Pendikspor
 03/12/2020 Kırklarelispor vs Kardemir Karabükspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 02/12/2020 Arnavutköy Belediye vs Edirnespor
 02/12/2020 Artvin Hopaspor vs Kızılcabölükspor
 02/12/2020 Belediye Derincespor vs Antalya Kemerspor
 02/12/2020 Diyarbekirspor vs Ofspor
 02/12/2020 Manisaspor vs Fatsa Belediyespor
 02/12/2020 Payasspor vs Nevşehir Belediyespor
 02/12/2020 1877 Alemdağspor vs Yeşilyurt Belediyespor
 02/12/2020 1928 Bucaspor vs Çankaya FK
SON YORUMLANANLAR
NAMAZ VAKİTLERİ
HABER ARA
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter
YUKARI