Bugun...


Rıdvan Karluk

facebook-paylas
Moody’s Türkiye’nin Kredi Notunu Neden Düşürdü
Tarih: 03-10-2016 09:00:00 Güncelleme: 30-11--0001 00:00:00


Küresel dünya ekonomisinde ağırlığı olan üç kredi derecelendirme kuruluşundan biri olan Standard & Poors’tan sonra Moody`s de Türkiye’nin kredi notunu dış finansman zorunlulukları ve zayıflayan ekonomik durumunu gerekçe göstererek Baa3’ten  Ba1’e düşürmüştür. (junk, çöp)  Ba1,  yatırım yapılabilir durumda görülmeyen ülkelere verilen nottur. Diğer kuruluş olan Fitch ise Türkiye’yi yatırım yapılabilir seviyede tutmaktadır.

Moody's'in  21 Eylül Çarşamba günü yaptığı  “Türkiye şokları atlattı”  açıklamasından iki gün sonra not indirimine gitmesine rağmen fonlara erişim kolaylığı devam etmektedir. Ayrıca kamu borç ve faiz yükü makul seviyede olup finansal istikrarda bir sorun bulunmamaktadır. Nitekim Başbakan Yardımcısı Nurettin Canikli, Moody's'in kararı sonrası makro ekonomik verilerde  sıkıntı olmadığını belirterek, "Kararı verenlerin, Türkiye ekonomisine yönelik beklentilerinin gerçekleşmemesi üzerine çok büyük bir hayal kırıklığına uğradığını tahmin ediyorum" demiştir.


Moody's'in kararında; yüksek boyutlu dış finansman yükümlülüklerine yönelik risklerin artması, büyüme hızının düşmesi ve kurumsal güçlerde zayıflama gerekçe olarak gösterilmiştir. Japon kredi derecelendirme kuruluşu Japan Credit Rating (JCR) Eurasia Başkanı Orhan Ökmen Türkiye'nin dış finansman yükümlülüklerinde yüksek risklilik durumunun devam ettiğini, ancak geçmişe oranla bozulmanın oluşmadığına dikkati çekmiş, fakat büyüme hızının düştüğünü açıklamıştır: “İlk 2 gerekçe ile bizim görüşlerimiz tam olarak örtüşmüyor. Ancak son gerekçe olan kurumsal güçlerin zayıflama haline yönelik tespitlerle mutabıkız."

Japon kredi derecelendirme kuruluşu Japan Credit Rating’e göre Türkiye yatırım yapılabilir ülke konumundadır.

Fitch, Türkiye'nin kredi notunu BBB- ile yatırım yapılabilir olarak onaylarken, durağan  olan not görünümünü negatife çevirmiştir. Fitch, 18 Temmuz'da yaptığı açıklamada Türkiye'nin kredi notunun darbe girişimi sonrası ekonomik ve siyasi gelişmelere bağlı olacağını belirtmişti.

Uluslararasında bir ülkenin yatırım yapılabilir ülke olarak kabul edilebilmesi için en az 2 uluslararası reyting kuruluşundan yatırım yapılabilir notu alması gerekir.

Bu kuruluşların ABD'de Securities and Exchange Commission (SEC) tarafından onaylanması ve kuruluşun Nationally Recognized Statistical Rating Organizations (NRSROs) kapsamında olması gerekir. Günümüzde SEC tarafından NRSROs olarak kabul edilen 9 kuruluş vardır: A. M. Best Company, Dominion Bond Rating Service Ltd., Egan- Jones Rating Company, Fitch Ratings, Japan Credit Rating Agency Ltd, Kroll Bond Ratnig Agency, Moody’s Investors Service, Morningstar Inc. ve Standart&Poors.

Bu kuruluşlardan üç büyüklerden biri olan Fitch ile JCR Türkiye’ye yatırım yapılabilir notu vermiştir. Bu sebeple Türkiye yatırım yapılabilir ülke konumundadır. 2012 Kasım ayında İspanya'da 3 büyük kuruluşun aksine daha az bilinen Dominion Bond Rating Service yatırım yapılabilir notu vermiş, bu karar üzerine Avrupa Merkez Bankası (ECB) İspanya'yı yatırım yapılabilir ülke olarak kabul etmiştir. Benzer durum Nisan 2016'da Portekiz için de geçerli olmuştur.


Küresel dünya ekonomisinde kredi derecelendirme kuruluşları; finansal piyasalar içinde düzenleme, denetim ve yatırım faaliyetlerinin gerçekleşmesi konusunda önemli fonksiyona sahiptirler. Son on yıl içinde ve özellikle küresel krizin derinleşmesindeki etkileri sebebiyle bu kuruluşlar tartışma konusu da olmuşlardır. Moody’s, S&P ve Fitch son dönemde çeşitli ülke ve şirketlere verdikleri tartışmalı notlar ile eleştiriye uğramışlardır.



Standard & Poors’tan sonra Moody`s’in de not düşürmesi Türkiye ekonomisi açısından önemlidir. Çünkü, cari açığı yüksek olan Türkiye’nin ihtiyaç duyduğu yabancı kurumsal fonlardan bazıları kendilerini sadece yatırım yapılabilir nota sahip ülkelere yatırımla sınırlandırmaktadır. Fonlar genelde, ülkelerin başlıca üç önemli kredi derecelendirme kuruluşunun en az ikisinden yatırım yapılabilir not almasını isterler. Yüksek cari açık, özel sektör borçluluğu, artan siyasi riskler, yavaşlayan büyüme not düşürmede etkili olmuştur.

Derecelendirme; bir kuruluşun veya bir devletin finansal yükümlülüklerini
zamanında yerine getirip getiremeyeceğini tahmin etmek üzere kullanılan geçmiş ve bugünkü verilerine dayanarak yapılan bir sınıflandırma sistemidir.
Elde edilen sonuçlar, kolay anlaşılması için sembollerle açıklanmıştır. Derecelendirme; devletin borcunu zamanında ve düzenli geri ödeme kapasitesini ölçmeye yarayan ve buna bağlı olarak para ve sermaye piyasalarındaki rolünü değerlendiren, standart ve objektif bir değerlendirme olmalıdır.

S&P Türkiye’nin BB+ olan notunu artan siyasi riskler sebebiyle BB’ye düşürmüş, görünüm negatif olmuştur. S&P’nin not indirim açıklamasında, “Darbe girişimi ile artan belirsizlik Türkiye’nin dış finansman ihtiyacı ve sermaye akışını kısıtlayabilir, kurumsal kontrol mekanizmalarını zayıflatacağına inanıyoruz” denmiştir. Bunun üzerine Başbakan Yardımcısı Mehmet Şimşek, “S&P bizim haberimiz olmadan karar vermişler, bizimle bir istişare yapılmadı, bir diyalog yok. S&P’nin bu kararı tabii ki diğer kurumlarda da bir baskı aracı” diyerek kuruluşu eleştirmişti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan da şu yorumda bulunmuştu:  “Üyesi olmadığımız bir kurum nasıl olur da hakkımızda böyle bir açıklama yapabilir? S&P’nin bu açıklaması tamamen siyasi; bu açıklama tamamen kendilerinin bir yere kiralandığının göstergesidir; Moody’s de böyle bir açıklama yapıyorsa, bu da bir defa kesinlikle şu anda dürüst olarak objektif açıklama yapmamaktadır. Yani Türkiye’de bir darbe olduğu anda sen nasıl olur da yatırım yapılabilir yapılamaz diyorsun? Bunu neye göre söylüyorsun?”

Başbakan Yardımcısı Mehmet Şimşek Moody’s’in not indirimden sonra şunları söylemiştir: Kredi notu düşüşünü ciddiye alıyoruz. Tekrar kredi notumuzun yükseltilmesi için yoğun bir çaba içerisine gireceğiz. Bu dünyanın sonu değil, önemsiz de değil. Çünkü yatırımcılar sadece Moodys'e, S&P'ye, Fitch'e bakmazlar. Türkiye'nin gerçekliği algısından daha önemli. Gelişmekte olan ülkelere odaklanan fonlar yatırım yapılabilir seviyenin altındaki ülkelere zaten yatırım yaparlar. Türkiye yoluna güçlü şekilde devam edecek piyasaların tepkisi de onu gösteriyor. Kredi notumuzu tekrar yükselteceğiz eninde sonunda. Güneş balçıkla sıvanmaz. Moody's not indirimini darbe girişimi etkisiyle ilişkilendirmiyor. Not indiriminin sebebi darbe girişimi değildir. Dış finansman bağlılığını vurguluyor. Moody's aceleci davranmadı. Bizimle diyalog kurmadan not indiren S&P idi. S&P sonradan Ankara'ya geldi. Bu aceleden memnun değillerdi. Kasım ayında gözden geçirme gündeme gelebilir.”

Sermaye Piyasası Yatırımcıları Derneği  Başkanı Arif Ünver de Moody's'in yanıltıcı açıklamaları ile yatırımcının zarara uğratıldığını açıklamıştır: "Piyasanın ya da menkul kıymetlerin fiyatını etkileyecek açıklamalar 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'na göre suç teşkil ediyor… Hafta içinde Moody's yetkililerinin açıklaması yatırımcı kararını etkileyecek içerikte oldu. Buna benzer konularda sınırlı kişiye ulaşabilen yatırım bankaları raporlarının bile gelişmiş ülkelerde önemli tutarda cezalara çarptırıldığını biliyoruz. Raporlardaki tutarsızlık ve alınan aksiyondaki farklılıklar dünyanın hiçbir yerinde cezasız bırakılmaz."

6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'nun 107'inci maddesi şöyledir: "Sermaye piyasası araçlarının fiyatlarını, değerlerini veya yatırımcıların kararlarını etkilemek amacıyla yalan, yanlış veya yanıltıcı bilgi veren, söylenti çıkaran, haber veren, yorum yapan veya rapor hazırlayan ya da bunları yayan ve bu suretle menfaat sağlayanlar 2 yıldan 5 yıla kadar hapis ve 5 bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılırlar."

Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekçi Moody's'in Türkiye'nin kredi notuna ilişkin kararının, ülke ekonomisinin temel makro dinamikleri ile hiçbir şekilde örtüşmediğini belirtirken, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Berat Albayrak daha sert tepki göstermiştir: "Biri notu indirmiş, diğeri kaldırmış. Kim ne yaparsa yapsın. Bir iktisatçı olarak söylüyorum. Vız gelir, tırıs gider.” Cumhurbaşkanı Erdoğan da kararı şiddetle eleştirmiştir: “Bizim notumuzu düşürüverdiler. Düşürdüler de ne oldu? Bunların beklediğinin çok daha üzerinde ilgi oldu. İstediğiniz kadar düşürün, Türkiye'nin gerçeği bu değil. Bunların cebine üç beş kuruş para koy istediğini al."

Boris Johnson’un Anıtkabir Ziyareti ve Atatürk

İngiltere Muhafazakar Parti’nin Henley milletvekili iken girdiği yerel seçimlerde, 1 Mayıs 2008 tarihinde Londra Belediye Başkanı seçilen ve 2016 yerel seçimlerine kadar bu görevini sürdüren, 13 Temmuz 2016 tarihinde ise David Cameron’un yerine başbakan olan Theresa May tarafından Birleşik Krallık Dışişleri Bakanı olarak görevlendirilen Boris Johnson, Türkiye ziyaretinde Atatürk'ün mozolesine çelenk bırakarak saygı duruşunda bulunmuştur. Johnson, daha sonra Misak-ı Milli Kulesi'ne geçerek Anıtkabir Özel Defteri'ni imzalamış ve şunları yazmıştır: "Atalarımın topraklarına dönmek, modern, özgür ve demokratik Türkiye'nin kurucusuna saygılarımı sunmak ve Türkiye'nin dünyanın büyük ulusları arasında yer almasıyla onun vizyonunun nasıl gerçekleştirildiğini görmek büyük bir ayrıcalık."

Johnson, linç edilerek öldürülen Osmanlı İmparatorluğu'nun  son  Dahiliye Nazırı Ali Kemal'in torunu Stanley Johnson'ın oğludur. Ali Kemal, Osmanlı İmparatorluğu'nun son dönemlerinde yaşamış bir gazeteci ve politikacıdır. Damat Ferit Paşa Hükümetinde Maarif ve Dahiliye Nazırlığı yapmış, milli mücadeleye şiddetle karşı çıkmıştır. Ali Kemal, İsviçre'de Boris Johnson'un büyük ninesi  Winifre Brun'la tanışmış ve 1903 yılında evlenmiştir.

İngiliz eşinden Selma ve Osman Ali isimli iki oğlu olmuştur. İlk eşi Winifre Brun genç yaşta hayatını kaybedince Osman Ali'yi anneannesi Margaret Johnson büyütmüş, torununun adını Winfred Johnson olarak değiştirmiştir. Boris Johnson, Winfred Johnson'un oğlu, yazar ve çevreci  Stanley Johnson'un çocuğudur ve Ali Kemal'in oğlu Osman Ali'nin (Winfred Johnson) torunudur.

Ali Kemal, daha sonra Mektepler Nazırı Zeki Paşa’nın kızı Sabiha Hanım ile evlenmiş ve bu evliliğinden  Zeki adında bir oğlu dünyaya gelmiştir. Babası Ali Kemal ve ailesi sınır dışı edilince, Zeki İsviçre'de hukuk eğitimi görmüş, İnönü'nün özel izniyle Türkiye'ye dönmüş ve Dışişleri Bakanlığına girerek Büyükelçi olmuştur.

Büyükelçi Zeki Kuneralp, Dışişleri Bakanlığı Genel Sekreterliği görevinde bulunmuş, Türkiye'nin  Bern, Londra ve Madrid büyükelçiliklerini yapmıştır ve Boris Johnson’un yeğenidir. 1978 yılında Madrid'de Zeki Kuneralp'in eşi Necla Kuneralp, bacanağı diplomat  Beşir Balcıoğlu ve eşi ile şoför Antonio Torres  Ermeni terör örgütü ASALA'nın 3 üyesinin ateş açması sonucu hayatlarını kaybetmişlerdir. Dışişleri Bakanlığı’nda  Avrupa Birliği Genel Müdür Yardımcılığı da yapan, benim yakından tanıdığım Selim Kuneralp, Zeki Kuneralp’in oğlu ve Ali Kemal'in de torunudur.

***

Sevgili okurlar,

Lozan Anlaşması ile ilgili yorumları okurken önemli bir yazar Sevr (Sevres) Anlaşması’nın imzalandığı binayı “mozaik müzesi” olarak tanımlamıştır.

Sevr Anlaşması (Le Traité de Sèvres),   Birinci Dünya Savaşı sonrasında İtilaf Devletleri ile Osmanlı İmparatorluğu  arasında  10 Ağustos 1920 tarihinde Paris’in 3 km batısındaki  Sevr (Sevres) banliyösünde bulunan Seramik Müzesi'nde (Musee National de Ceramique ) imzalanmıştır. Anlaşma’yı, Maarif Nazırı Bağdatlı Hadi Paşa, Şura Saltanat Başkanı Rıza Tevfik ve Bern Sefiri Reşat Halis Bey imzalamıştır. Bu anlaşma yerine  24 Temmuz 1923 tarihinde İsviçre’de Lozan Anlaşması imzalanıp uygulamaya konulduğundan Anlaşma geçerliliğini kaybetmiştir.



Anlaşma’nın imzalandığı porselen müzesinin Türkiye açısından bir önemi daha vardır. Arka plandaki müzenin önüne Ermeniler 8 Mart 2001 tarihinde bir anıt dikmişler ve üzerine   1915'te Jön Türk Hükümeti tarafından katledilen 1.5 milyon Ermenin anısına yazmışlardır. Bu ifade  Auschwitz- Birkenau toplama kampının önünde de vardır. Bir farkla: “1.5 milyon Yahudi 1.5 milyon Ermeni” olarak değiştirilmiştir.

Tarih bilgisi eksik olanlara önemle hatırlatılır.









YAZARIN DİĞER YAZILARI

GAZETEMİZ

YAZARLAR

Sizce Eskişehir'in en önemli sorunu nedir?


HAVA DURUMU
nöbetçi eczaneler
HABER ARŞİVİ
ÇOK OKUNAN HABERLER
GÜNLÜK BURÇ
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Alanyaspor 9 7 0 2 19 3 23 +16
2 Galatasaray 10 6 2 2 16 7 20 +9
3 Fenerbahçe 10 6 2 2 20 13 20 +7
4 Beşiktaş 9 5 3 1 17 17 16 0
5 Kasımpaşa 10 4 3 3 13 10 15 +3
6 Gaziantep FK 10 3 1 6 15 13 15 +2
7 Fatih Karagümrük 10 3 2 5 17 11 14 +6
8 Göztepe 9 3 1 5 15 9 14 +6
9 Başakşehir FK 10 4 4 2 16 15 14 +1
10 Konyaspor 9 3 3 3 10 7 12 +3
11 Çaykur Rizespor 9 3 3 3 12 14 12 -2
12 Yeni Malatyaspor 9 3 3 3 10 12 12 -2
13 Hatayspor 7 3 1 3 7 9 12 -2
14 Trabzonspor 10 3 4 3 12 15 12 -3
15 Antalyaspor 10 2 4 4 11 16 10 -5
16 Sivasspor 9 2 4 3 8 11 9 -3
17 BB Erzurumspor 9 2 4 3 11 15 9 -4
18 Kayserispor 9 2 5 2 5 11 8 -6
19 Denizlispor 9 1 5 3 8 16 6 -8
20 Gençlerbirliği 9 1 6 2 6 16 5 -10
21 MKE Ankaragücü 8 0 6 2 7 15 2 -8
Takım O G M B A Y P AV
1 Altınordu 11 7 2 2 17 11 23 +6
2 Ankara Keçiörengücü 11 6 2 3 18 9 21 +9
3 Samsunspor 11 5 1 5 15 9 20 +6
4 Adana Demirspor 10 5 2 3 19 9 18 +10
5 İstanbulspor 10 5 2 3 17 9 18 +8
6 Tuzlaspor 10 5 2 3 17 16 18 +1
7 Altay 9 5 3 1 16 9 16 +7
8 Giresunspor 10 4 2 4 13 12 16 +1
9 Bursaspor 11 4 5 2 19 19 14 0
10 Balıkesirspor 11 4 5 2 12 15 14 -3
11 Akhisarspor 11 3 4 4 9 14 13 -5
12 Adanaspor 9 3 3 3 13 10 12 +3
13 Menemenspor 10 3 4 3 11 14 12 -3
14 Bandırmaspor 11 3 6 2 13 14 11 -1
15 Ümraniyespor 11 2 5 4 11 19 10 -8
16 Ankaraspor 11 2 7 2 7 17 8 -10
17 Boluspor 10 1 5 4 10 14 7 -4
18 Eskişehirspor 11 0 7 4 5 22 1 -17
Takım O G M B A Y P AV
1 Eyüpspor 12 9 2 1 29 10 28 +19
2 Turgutluspor 12 9 3 0 15 13 27 +2
3 Van Spor 12 7 2 3 18 11 24 +7
4 Sakaryaspor 12 6 2 4 18 13 22 +5
5 Serik Belediyespor 12 5 2 5 17 11 20 +6
6 Etimesgut Belediyespor 12 5 3 4 14 8 19 +6
7 Karacabey Belediyespor 12 5 4 3 17 12 18 +5
8 Kırşehir Belediyespor 11 5 3 3 12 8 18 +4
9 Kırklarelispor 11 4 2 5 10 4 17 +6
10 Tarsus İdman Yurdu 11 4 4 3 19 16 15 +3
11 1922 Konyaspor 12 4 6 2 16 12 14 +4
12 Sivas Belediyespor 11 3 3 5 17 15 14 +2
13 Pazarspor 9 4 4 1 15 17 13 -2
14 Bodrumspor 12 3 6 3 19 20 12 -1
15 Kastamonuspor 12 3 6 3 12 20 12 -8
16 Mamak FK 11 3 6 2 8 18 11 -10
17 Pendikspor 11 3 7 1 14 17 10 -3
18 Elazığspor 12 4 7 1 14 21 10 -7
19 Bayburt Özel İdare Spor 9 3 6 0 8 13 9 -5
20 Kardemir Karabükspor 12 0 11 1 3 36 2 -33
Takım O G M B A Y P AV
1 Diyarbekirspor 11 9 1 1 15 4 28 +11
2 1928 Bucaspor 11 8 2 1 22 8 25 +14
3 Fatsa Belediyespor 11 6 3 2 11 8 20 +3
4 Edirnespor 11 6 4 1 17 14 19 +3
5 Ofspor 10 5 2 3 17 13 18 +4
6 Arnavutköy Belediye 10 5 3 2 10 8 17 +2
7 Artvin Hopaspor 11 5 5 1 18 22 16 -4
8 Yeşilyurt Belediyespor 11 4 5 2 13 10 14 +3
9 Belediye Derincespor 11 3 3 5 11 10 14 +1
10 Nevşehir Belediyespor 11 4 5 2 12 12 14 0
11 Çankaya FK 9 4 5 0 8 10 12 -2
12 1877 Alemdağspor 11 3 5 3 14 20 12 -6
13 Payasspor 11 2 6 3 13 17 9 -4
14 Kızılcabölükspor 11 2 6 3 13 19 9 -6
15 Antalya Kemerspor 11 1 6 4 10 18 7 -8
16 Manisaspor 11 1 7 3 7 18 6 -11
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 04/12/2020 Beşiktaş vs Kasımpaşa
 05/12/2020 Gençlerbirliği vs Alanyaspor
 05/12/2020 Göztepe vs Kayserispor
 05/12/2020 Konyaspor vs BB Erzurumspor
 05/12/2020 Yeni Malatyaspor vs Başakşehir FK
 05/12/2020 Galatasaray vs Hatayspor
 06/12/2020 Fatih Karagümrük vs Çaykur Rizespor
 06/12/2020 Antalyaspor vs MKE Ankaragücü
 06/12/2020 Denizlispor vs Fenerbahçe
 07/12/2020 Trabzonspor vs Sivasspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 02/12/2020 Altay vs Giresunspor
 04/12/2020 Tuzlaspor vs İstanbulspor
 04/12/2020 Bursaspor vs Ümraniyespor
 05/12/2020 Giresunspor vs Eskişehirspor
 05/12/2020 Boluspor vs Altay
 05/12/2020 Menemenspor vs Bandırmaspor
 05/12/2020 Balıkesirspor vs Samsunspor
 06/12/2020 Altınordu vs Ankara Keçiörengücü
 06/12/2020 Adana Demirspor vs Akhisarspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 03/12/2020 Bodrumspor vs Mamak FK
 03/12/2020 Eyüpspor vs Etimesgut Belediyespor
 03/12/2020 Karacabey Belediyespor vs Pendikspor
 03/12/2020 Kırklarelispor vs Kardemir Karabükspor
 03/12/2020 Kırşehir Belediyespor vs Sivas Belediyespor
 03/12/2020 Pazarspor vs Bayburt Özel İdare Spor
 03/12/2020 Sakaryaspor vs Elazığspor
 03/12/2020 Tarsus İdman Yurdu vs Turgutluspor
 03/12/2020 Van Spor vs Serik Belediyespor
 03/12/2020 1922 Konyaspor vs Kastamonuspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 02/12/2020 Belediye Derincespor vs Antalya Kemerspor
 02/12/2020 Diyarbekirspor vs Ofspor
 02/12/2020 Manisaspor vs Fatsa Belediyespor
 02/12/2020 1877 Alemdağspor vs Yeşilyurt Belediyespor (H:1)
 02/12/2020 1928 Bucaspor vs Çankaya FK (H:1)
 06/12/2020 Çankaya FK vs Ofspor
 10/12/2020 Fatsa Belediyespor vs 1928 Bucaspor
 10/12/2020 Antalya Kemerspor vs Arnavutköy Belediye
SON YORUMLANANLAR
NAMAZ VAKİTLERİ
HABER ARA
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter
YUKARI