Bugun...


Rıdvan Karluk

facebook-paylas
Türkiye Şanghay İşbirliği Kuruluşu’na Katılsaydı Rus Uçağı Vurulur muydu?
Tarih: 14-12-2015 17:04:00 Güncelleme: 30-11--0001 00:00:00


Rusya Devlet Başkanı Putin, Asya’da oluşan ve giderek güçlenen bir organizasyon haline gelmeye başlayan Şanghay İşbirliği Kuruluşu’na Türkiye’nin ilgisini 2005 yılı başında Kazakistan’a yaptığı ziyaret sırasında açıklamıştır. Dönemin Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan, 6 Aralık 2004’de tarihinde Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in Türkiye ziyaretinden sonra 9-11 Ocak 2005 tarihlerinde Moskova’ya resmi bir ziyaret gerçekleştirmiştir.

Putin, Başbakan Erdoğan ile görüştükten kısa bir süre sonra Kazakistan’a gitmiş ve Türkiye ile ilgili sürpriz bir açıklama yaparak Ankara’nın Şanghay İşbirliği Kuruluşu’na üye olmak istediğini Kazakistan Devlet Başkanı Nursultan Nazarbayev’e açıklamıştır.
Nazarbayev, Putin’
in bu sözleri üzerine Türkiye’yi her zaman aralarında görmekten mutluluk duyacaklarını belirtmiştir.

Zamanın Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Abdullah Gül de 3 Şubat 2005 tarihinde Çin’e yaptığı ziyaret sırasında Şanghay İşbirliği Kuruluşu’na üye olma isteğini Çin Başbakanı Ven Ciabao ve Dışişleri Bakanı Li Caoşing’e iletmiştir. Gül, iki tarafın da uluslararası kuruluşlarda işbirliğini geliştirmeyi amaçladığını belirterek, Türkiye’nin Kuruluş’a katılmaya ilgi gösterdiğini açıklamış olmasına rağmen Türkiye’nin bu ilk başvurusu reddedilmiştir.

Başbakan Erdoğan, 18 Temmuz 2012 tarihinde gerçekleştirdiği Rusya ziyaretinde Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’e “Zaman zaman bize takılıyorsun. AB’de ne işin var diyorsun. O zaman ben de şimdi size takılayım. Hadi gelin bizi Şanghay Beşlisi’ne dâhil edin, biz de AB’yi gözden geçirelim şeklinde bir latife yaptım” demiştir.

Erdoğan 24 Temmuz 2012 tarihinde 24 TV'de katıldığı canlı yayınında “Türkiye AB sürecini unuttu mu?” şeklinde soruya verdiği cevap, Türkiye’de acaba eksen bir kayması mı oluyor sorusunu gündeme getirmiştir: “Çok açık ve samimi söyleyeyim, bizim aslında AB sürecini unutmak, kaybetmek diye bir şey söz konusu değil… Onun için geçenlerde Sayın Putin’e onu söyledim, 'bizi Şanghay Beşlisi içine alın' dedim. Alın bizi Şanghay Beşlisi içine biz de AB'ye 'allahaısmarladık' diyelim, ayrılalım oradan.

Bu cevap üzerine Yiğit Bulut’un “Şanghay Beşlisi'ne gelin denilse, Türkiye gider mi gerçekten?” sorusuna Başbakan Gideceğimizi söyledik. Gelin denilirse, geliriz dedik” cevabını vermiştir. Bulut’un “İkisi birbirine alternatif mi?” sorusunu Erdoğan Şanghay Beşlisi daha iyi, çok daha güçlüdiyerek cevaplandırmıştır.

Bunun üzerine CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, “Şanghay İşbirliği Örgütü’ne neden girmek istiyoruz? AB’yi neden dışlıyoruz? 1071'den beri bizim hedefimiz Batı'ya doğrudur. Batı bir coğrafya değildir; uygarlığın adıdır” diyerek tepki göstermiştir.

Avrupa Komisyonu’nun Genişlemeden Sorumlu Üyesi Stefan Füle'nin sözcüsü Peter Stano Türkiye ve diğer aday ülkelerin AB üyelik hedefinden vazgeçerek başka arayışlara girebileceği iddiası tamamıyla spekülatif” açıklamasında bulunmuştur. Avrupa Konseyi Genel Sekreteri Thorbjørn Jagland Bu Avrupa’dan uzaklaşma manasına gelirse ben endişelenirim, AB de endişelenmeli” derken dönemin AB Bakanı Egemen BağışTürkiye’nin farklı ittifaklarla ve uluslararası kuruluşlarla ilişkilerini birbirinin alternatifi veya yedeği olarak görmek yanlıştır” açıklamasında bulunmuştur.

Çin Dışişleri Bakanlığı Şanghay İşbirliği Örgütü, açılım ilkesi gözetir ve gözlemci ülkeler ve aralarında Türkiye'nin de olduğu diyalog ortağı ülkelerle ortaklık ilişkilerine değer verir” görüşündeyken, ABD Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Victoria Nuland ise Açıkçası, Türkiye'nin aynı zamanda bir NATO üyesi olduğu göz önüne alındığında bu ilginç olur” demiştir.

Türkiye 23 Mart 2011 tarihinde Kuruluş’a diyalog ortağı statüsü kazanmak üzere yeniden başvuruda bulunmuştur. Başvuru, 14-15 Haziran 2011 tarihlerinde yapılan Devlet Başkanları Astana Zirve’sinde ele alınmış, fakat usul sorunları sebebiyle sonuçlandırılamamıştır. Kasım 2011’de Rusya'nın Saint Petersburg kentinde yapılan Zirve öncesinde Rusya Dışişleri Bakanlığı, SCO üye ülkelerinin Türkiye'ye diyalog ortağı statüsünün verilmesinden yana olduğunu açıklamıştır. Türkiye’nin başvurusu 6-7 Haziran 2012 tarihlerinde Pekin’de düzenlenen Devlet Başkanları Zirvesi’nde onaylanmıştır.

Başbakan Erdoğan 1 Kasım 2012 tarihinde gerçekleştirdiği Almanya ziyareti sonrasında Putin’e yaptığı espriye açıklık getirmiştir: “Bir noktada artık AB, Türkiye'yi kaybetme noktasına gelebilir. Putin'e yaptığım espride de ben bunu ima ettim. Kamuoyu önünde de anlatmıştım bunu. ‘Niye AB'ye giriyorsunuz’ diye bana takıldığında, ben de kendisine esprili bir cevapla Siz Şanghay Beşlisi'ne alın, biz de çıkalım karşılığını vermiştim.”

Başbakan 3-6 Şubat 2013 tarihlerinde Çek Cumhuriyeti, Macaristan ve Slovakya’yı kapsayan Orta Avrupa turu öncesinde havalimanında kendisine sorulan bir soru üzerine şu cevabı vermiştir: “Şanghay Beşlisi, AB ile alternatif kuruluşlar değildir…50 yıl AB kapısında bekletilen bir ülke sonunda bir karar vermek durumunda olmaz mı? Böyle 50 yıl, 40 yıl 30 yıl bekleyen bir ülke yok. Böyle uygulamayı Türkiye'ye karşı yapıyorlar.”

Başbakan Erdoğan, Rusya’nın St. Petersburg kentinde 23 Kasım 2013 tarihinde yapılan Türkiye-Rusya Üst Düzey İşbirliği Konseyi toplantısı sonrasında düzenlenen basın toplantısında AB’ye sitem ederek Rusya Devlet Başkanı Putin’e, “Şanghay İşbirliği Teşkilatı’na Türkiye’yi de alın. Bizi de bu sıkıntıdan kurtarın” önerisinde bulunmuştur. “Bunun yanında Avrasya’daki ülkelerle serbest ticaret anlaşmasına varız” demiştir.

Putin, Ukrayna’nın, Avrupa Birliği ile ticaret anlaşması imzalamayı reddetmesine değinirken Türkiye’nin Avrupa Birliği üyeliğiyle ilgili görüşmelerde büyük tecrübe sahibi olduğunu söyleyince Başbakan Erdoğan şu cevabı vermiştir: “Çok doğru 50 yıllık bir tecrübe. Ben Sayın Başkan’ın bu tespitine karşı, başka bir tespitle diyorum ki. Şanghay İşbirliği Teşkilatı’na gelin Türkiye’yi alın. Bizi de bu sıkıntıdan kurtarın. Şanghay İşbirliği Teşkilatı olayını daha önce de ifade etmiştim. Bunu önemsiyoruz.”

Erdoğan’ın teklifi üzerine Putin, “Şunu kesinlikle ifade etmek isterim ki bağımsız dış politika konusunda bölgede etkin çalışmalara devam edeceğiniz anlamına geliyor” demiş, Erdoğan da, “Şanghay’a üyelik talebimizi daha önce de Sayın Putin’e ifade etmiştim. Bunu önemsiyoruz.”

Diğer taraftan önceki hükümetin Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekçi Pamukkale’de 13 Aralık 2014’de düzenlenen Serbest Bölgeler Çalıştay’ında yaptığı konuşmada, “Avrasya Gümrük Birliği, Türkiye için vazgeçilmezdir. Biz orada olmak zorundayız. Körfez İşbirliği Teşkilatı içinde olmak zorundayız. Orta Afrika Birliği denen… birliğin içinde yer almak zorundayız” diyerek Türkiye’nin Avrasya Ekonomik Birliği’nde yer almasını savunmuştur.



Avrasya Ekonomik Birliği’nin (EurAsEC) kurulma süreci 6 Ocak 1995'te Rusya ile Belarus arasında imzalanan Gümrük Birliği Anlaşması ile başlamıştır. Kuruluş Anlaşması 10 Ekim 2000 tarihinde Astana’da Rusya, Beyaz Rusya, Kazakistan, Kırgızistan ve Tacikistan Cumhurbaşkanlarınca imzalanmıştır. 2002 yılında Moldova ve Ukrayna, 2003 yılında da Ermenistan gözlemci olarak, 7 Ekim 2005 tarihinde de Özbekistan Birliğe katılmış, böylece üye sayısı 6’ya çıkmıştır. Özbekistan üyeliğini 2008 yılında dondurmuştur. Ağustos 2006 Zirvesi’nde gümrük birliğinin gerçekleştirilmesi kararlaştırılmıştır.



Bu temel üzerinde üye devletleri ekonomik yönden birleştirmek ve uzun vadede diğer CIS devletlerini aynı çatı altında toplamak amaçlanmıştır. Bu doğrultuda Rusya, Beyaz Rusya ve Kazakistan 29 Mayıs 2015 tarihinde Astana’da Avrasya Ekonomik Birliği Anlaşması’nı imzalamışlardır. Birliğe Ermenistan’ı dahil eden Anlaşma 9 Ekim 2014’de onaylanmış, Rusya Devlet Duması Anlaşma’yı 26 Eylül 2015’de uygun bulmuştur. Anlaşma 1 Ocak 2015 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Birlik, Rusya’nın Orta Asya’daki ekonomik ayağı olarak değerlendirilebilir. Ekonomik birleşmedeki sorunlar göz önünde bulundurulduğunda Birliğin siyasi yönü daha ağır basmaktadır.

AEB’ne Türkiye’nin de girmesini isteyen Kazakistan Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev’dir. Nazarbayev 24 Ekim 2013 tarihinde Misk’te gerçekleşen Yüksek Ekonomik Konsey toplantısında Türkiye’nin Avrasya Birliğine katılması yönünde tavsiyede bulunmuştur. Kazakistan için bir müttefik olarak görülen Türkiye, Rusya için siyasi, jeopolitik ve de jeokonjonktürel bir rakiptir.



Rusya’nın Avrasyası’nda Türkiye kapının dışında önemli bir ortak olup, Avrasya kapısından içeri kalıcı olarak girmesi Rusya için bir tehdittir. Rusya için Avrasya Birliği bir ekonomik birleşme projesi değil, Avrasya projesi kapsamında eski Sovyetler Birliğini yeniden hayata geçirme projesidir. Projede Orta Asya’daki Türk Cumhuriyetleri vardır ama Türkiye yoktur.



Bu durum, Esengül Kafkızı’nın Prof. Dr. Abdülvahap Kara tarafından çevrilen ve Türkistan gazetesinde 14 Kasım 2013 tarihinde yayınlanan “Ankara Gümrük Birliği’ne Katılmayı Gerçekten İstiyor mu? Kazakistan Cumhurbaşkanın Teklifi Üçlü Gümrük Birliği’nde Görüşlerin Farklı Olduğunu Ortaya Çıkarmış Gibidir” başlıklı makalesinde açık bir şekilde ortaya konmuştur. Cumhurbaşkanı  Erdoğan’ın  “AB bizi oyalarsa biz de alternatif ararız, Şanghay 5’lisi bizi kabul etsin, AB’ye hoşça kal deriz”  demecinin de perde arkasını açıklamaktadır.



Avrasya Ekonomik Birliği ülkelerinin şu anki toplam nüfusu 170 milyondur. 76 milyonluk bir Türkiye’nin Birliğe katılması Birlik içindeki nüfus ağırlığını değiştireceği ve Türkiye’nin etkinliğini arttıracağı için Rusya bu üyeliğe sıcak bakmaz.



Yöneldiğiniz kapıyı bilmezseniz, hiçbir zaman uygun esen rüzgarı yakalayamazsınız. Ama bazen kapıyı bulmanız yeterli olmayabilir. Çünkü rüzgar eğer tersten eserse, sizi uygun olan kapıya değil istemediğiniz bir kapıya yönlendirebilir. Şimdilerde rüzgar tersten esmeye başlamıştır. Bunun için yeni kapı aramaya gerek yoktur. Mevcut kapıyı kapatmamak gerekir.



Türkiye, Batı Dünyası ve Avrupa Birliği ile olan ilişkilerine önem vermeli, aşağıdaki fotoğraf karesinde yer almak için geçmişte yaptığı ciddi olmayan girişimlerine bir sünger çekmelidir. Uluslararası anlaşmalarımız yürürlükte bulunduğu sürece hiçbir zaman gerçekleşmeyecek olan kapıya yönelmemelidir.





YAZARIN DİĞER YAZILARI

GAZETEMİZ

YAZARLAR

Sizce Eskişehir'in en önemli sorunu nedir?


HAVA DURUMU
nöbetçi eczaneler
HABER ARŞİVİ
ÇOK OKUNAN HABERLER
GÜNLÜK BURÇ
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Alanyaspor 9 7 0 2 19 3 23 +16
2 Galatasaray 10 6 2 2 16 7 20 +9
3 Fenerbahçe 10 6 2 2 20 13 20 +7
4 Beşiktaş 9 5 3 1 17 17 16 0
5 Kasımpaşa 10 4 3 3 13 10 15 +3
6 Gaziantep FK 10 3 1 6 15 13 15 +2
7 Fatih Karagümrük 10 3 2 5 17 11 14 +6
8 Göztepe 9 3 1 5 15 9 14 +6
9 Başakşehir FK 10 4 4 2 16 15 14 +1
10 Konyaspor 9 3 3 3 10 7 12 +3
11 Çaykur Rizespor 9 3 3 3 12 14 12 -2
12 Yeni Malatyaspor 9 3 3 3 10 12 12 -2
13 Hatayspor 7 3 1 3 7 9 12 -2
14 Trabzonspor 10 3 4 3 12 15 12 -3
15 Antalyaspor 10 2 4 4 11 16 10 -5
16 Sivasspor 9 2 4 3 8 11 9 -3
17 BB Erzurumspor 9 2 4 3 11 15 9 -4
18 Kayserispor 9 2 5 2 5 11 8 -6
19 Denizlispor 9 1 5 3 8 16 6 -8
20 Gençlerbirliği 9 1 6 2 6 16 5 -10
21 MKE Ankaragücü 8 0 6 2 7 15 2 -8
Takım O G M B A Y P AV
1 Altınordu 11 7 2 2 17 11 23 +6
2 Ankara Keçiörengücü 11 6 2 3 18 9 21 +9
3 Samsunspor 11 5 1 5 15 9 20 +6
4 Adana Demirspor 10 5 2 3 19 9 18 +10
5 İstanbulspor 10 5 2 3 17 9 18 +8
6 Tuzlaspor 10 5 2 3 17 16 18 +1
7 Altay 9 5 3 1 16 9 16 +7
8 Giresunspor 10 4 2 4 13 12 16 +1
9 Bursaspor 11 4 5 2 19 19 14 0
10 Balıkesirspor 11 4 5 2 12 15 14 -3
11 Akhisarspor 11 3 4 4 9 14 13 -5
12 Adanaspor 9 3 3 3 13 10 12 +3
13 Menemenspor 10 3 4 3 11 14 12 -3
14 Bandırmaspor 11 3 6 2 13 14 11 -1
15 Ümraniyespor 11 2 5 4 11 19 10 -8
16 Ankaraspor 11 2 7 2 7 17 8 -10
17 Boluspor 10 1 5 4 10 14 7 -4
18 Eskişehirspor 11 0 7 4 5 22 1 -17
Takım O G M B A Y P AV
1 Eyüpspor 12 9 2 1 29 10 28 +19
2 Turgutluspor 12 9 3 0 15 13 27 +2
3 Van Spor 12 7 2 3 18 11 24 +7
4 Sakaryaspor 12 6 2 4 18 13 22 +5
5 Serik Belediyespor 12 5 2 5 17 11 20 +6
6 Etimesgut Belediyespor 12 5 3 4 14 8 19 +6
7 Karacabey Belediyespor 12 5 4 3 17 12 18 +5
8 Kırşehir Belediyespor 11 5 3 3 12 8 18 +4
9 Kırklarelispor 11 4 2 5 10 4 17 +6
10 Tarsus İdman Yurdu 11 4 4 3 19 16 15 +3
11 1922 Konyaspor 12 4 6 2 16 12 14 +4
12 Sivas Belediyespor 11 3 3 5 17 15 14 +2
13 Pazarspor 9 4 4 1 15 17 13 -2
14 Bodrumspor 12 3 6 3 19 20 12 -1
15 Kastamonuspor 12 3 6 3 12 20 12 -8
16 Mamak FK 11 3 6 2 8 18 11 -10
17 Pendikspor 11 3 7 1 14 17 10 -3
18 Elazığspor 12 4 7 1 14 21 10 -7
19 Bayburt Özel İdare Spor 9 3 6 0 8 13 9 -5
20 Kardemir Karabükspor 12 0 11 1 3 36 2 -33
Takım O G M B A Y P AV
1 Diyarbekirspor 11 9 1 1 15 4 28 +11
2 1928 Bucaspor 11 8 2 1 22 8 25 +14
3 Fatsa Belediyespor 11 6 3 2 11 8 20 +3
4 Edirnespor 11 6 4 1 17 14 19 +3
5 Ofspor 10 5 2 3 17 13 18 +4
6 Arnavutköy Belediye 10 5 3 2 10 8 17 +2
7 Artvin Hopaspor 11 5 5 1 18 22 16 -4
8 Yeşilyurt Belediyespor 11 4 5 2 13 10 14 +3
9 Belediye Derincespor 11 3 3 5 11 10 14 +1
10 Nevşehir Belediyespor 11 4 5 2 12 12 14 0
11 Çankaya FK 9 4 5 0 8 10 12 -2
12 1877 Alemdağspor 11 3 5 3 14 20 12 -6
13 Payasspor 11 2 6 3 13 17 9 -4
14 Kızılcabölükspor 11 2 6 3 13 19 9 -6
15 Antalya Kemerspor 11 1 6 4 10 18 7 -8
16 Manisaspor 11 1 7 3 7 18 6 -11
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 04/12/2020 Beşiktaş vs Kasımpaşa
 05/12/2020 Gençlerbirliği vs Alanyaspor
 05/12/2020 Göztepe vs Kayserispor
 05/12/2020 Konyaspor vs BB Erzurumspor
 05/12/2020 Yeni Malatyaspor vs Başakşehir FK
 05/12/2020 Galatasaray vs Hatayspor
 06/12/2020 Fatih Karagümrük vs Çaykur Rizespor
 06/12/2020 Antalyaspor vs MKE Ankaragücü
 06/12/2020 Denizlispor vs Fenerbahçe
 07/12/2020 Trabzonspor vs Sivasspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 02/12/2020 Altay vs Giresunspor
 04/12/2020 Tuzlaspor vs İstanbulspor
 04/12/2020 Bursaspor vs Ümraniyespor
 05/12/2020 Giresunspor vs Eskişehirspor
 05/12/2020 Boluspor vs Altay
 05/12/2020 Menemenspor vs Bandırmaspor
 05/12/2020 Balıkesirspor vs Samsunspor
 06/12/2020 Altınordu vs Ankara Keçiörengücü
 06/12/2020 Adana Demirspor vs Akhisarspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 03/12/2020 Bodrumspor vs Mamak FK
 03/12/2020 Eyüpspor vs Etimesgut Belediyespor
 03/12/2020 Karacabey Belediyespor vs Pendikspor
 03/12/2020 Kırklarelispor vs Kardemir Karabükspor
 03/12/2020 Kırşehir Belediyespor vs Sivas Belediyespor
 03/12/2020 Pazarspor vs Bayburt Özel İdare Spor
 03/12/2020 Sakaryaspor vs Elazığspor
 03/12/2020 Tarsus İdman Yurdu vs Turgutluspor
 03/12/2020 Van Spor vs Serik Belediyespor
 03/12/2020 1922 Konyaspor vs Kastamonuspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 02/12/2020 Belediye Derincespor vs Antalya Kemerspor
 02/12/2020 Diyarbekirspor vs Ofspor
 02/12/2020 Manisaspor vs Fatsa Belediyespor
 02/12/2020 1877 Alemdağspor vs Yeşilyurt Belediyespor (H:1)
 02/12/2020 1928 Bucaspor vs Çankaya FK (H:1)
 06/12/2020 Çankaya FK vs Ofspor
 10/12/2020 Fatsa Belediyespor vs 1928 Bucaspor
 10/12/2020 Antalya Kemerspor vs Arnavutköy Belediye
SON YORUMLANANLAR
NAMAZ VAKİTLERİ
HABER ARA
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter
YUKARI