Bugun...


Rıdvan Karluk

facebook-paylas
Yeni Yükseköğretim Kanunu Tasarısı ve Bilimsel Hırsızlıklar
Tarih: 28-12-2015 09:44:00 Güncelleme: 30-11--0001 00:00:00


Geçen hafta Yükseköğretim Kurulu'nun Yükseköğretim Kanunu'na ilişkin tasarı çalışmasını başlattığı basında yer almıştır. YÖK'ten yapılan açıklamada; son yıllarda yükseköğretimdeki sayısal büyümenin YÖK'e yeni sorumluluklar getirdiği ve sistemin pek çok alanında yurt içi ve dışındaki gelişmelere cevap verecek kuramsal ve kurumsal değişikliği gerçekleştirmesini gerekli kıldığı belirtilmiştir.

Yeni tasarıda üniversitelerdeki bir çeşit “yolsuzluk” olan bilimsel hırsızlıklar ile ilgili bir düzenleme yapılmalıdır.

Dünyada eğitim ve öğretim alanında yolsuzluklara sıkça rastlanılmakta ve bu konuda geniş bir literatür bulunmaktadır. Yolsuzlukların başında gelen kopyacılık, başkasının eserini kendine mal etmek olduğundan bir sahteciliktir ve dünya bilim dünyasında oldukça yaygındır. Avrupa’da 1999 yılında başlayan Bologna Süreci; karşılaştırılabilir, uyumlu ve tutarlı bir yüksek öğretim siteminin kurulmasını hedefleyerek bilimsel hırsızlıkların önlenmesi konusunda Avrupa ülkelerinde önemli bir gelişme sağlanmasına katkı sağlamıştır.

Uzun dönemde eğitim sisteminde yolsuzluklar, eğitimin kalitesi ve öğrenim çıktıları arasında olumsuz etkiler yaratır. Uluslararası Para Fonu’nun yapmış olduğu bir çalışmaya göre yolsuzluk, eğitimin kalitesini düşürmekte, topluma maliyet yüklemekte ve herkesi olumsuz etkilemektedir. Özellikle eğitim alanında yolsuzlukların yoğun olduğu ülkelerde eğitim çıktıları kötüleşmektedir.

Türkçede “hırsızlık” ile “bilimsel hırsızlık” (intihal-plagiarism) kavramları sıklıkla birbirine karıştırılmaktadır. Türk Dil Kurumu’nun Büyük Türkçe Sözlüğünde hırsızlık, “çalma, çalma suçu, sirkat” olarak tanımlanmıştır. Hırsızlık etmek (veya yapmak), başkalarının parasını veya malını çalmak anlamındadır.

İntihal diğer bir deyişle bilimsel hırsızlık, bilim insanının yazdığı eserde başka bir bilim insanının yazdığı eserden aldığı görüşleri eserinde kendi görüşleriymiş gibi sunması ve bunları farklı bir kişinin yazdığı eserden aldığını belirtmemesidir.

Bilimsel hırsızlık ağır bir suç olduğu için üniversitelerimizde bu suça karışanlara hoşgörü gösterilmemelidir. Çünkü gerçek bilim insanı çalmaz, çaldırmaz. Çalanlar ile de mücadele eder. Bu mücadelesinde ona köstek olmak isteyenler de çıkabilir. Gerçek bilim insanı hırsızlıkları örtmeye çalışanlarla mücadele eder ama Türkiye’de hırsızların yaptıklarını açığa çıkarmaya çalışanların da “gerçek dışı” bilirkişi raporları ile önü kesilmeye çalışılır.

Nasıl yapsam da bu işi örtsem ya da örtülmesine katkıda bulunsam diye çabalayanlar, toplumda hırsızlarla mücadele edenlerden daha çoktur. İşin örtülmesine çalışanlar eğer yaygınlaşırsa, o ülkede gidiş kötüdür.

Bu konuyu merak edenlerin; geçen ay Sakarya Üniversitesi’nde düzenlenen bir Konferans’ta sunduğum “Türk Yüksek Öğretiminde Bilimsel Hırsızlıklar: Bir Örnek Olay: Plagiarism In Turkish Higher Education: A Case Study” başlıklı bildirimi, Gazi Kitapevi tarafından Aralık 2015’de basılan Akademik Araştırma ve Etik kitabında yer alan “Üniversitelerimizde Bilim Etiği İhlalleri ve Alınması Gerekli Önlemler” başlıklı makalemi, bu köşede 13.09.2010 ve 19.09.2010 tarihlerinde yayınlanan ve 10 binden fazla tıklanan “Gerçek Bilim İnsanı Kimdir 1 ile Gerçek Bilim İnsanı Kimdir 2 başlıklı yazılarımı okumalarını öneririm.

Türkiye’nin güvenilir intihal (plagiarism) konulu internet portalının arşiv bölümünde   son on yılda yazılı basın ve internet ortamında 402 adet intihal ve bilimsel sahtecilik konulu haber ve yazı yer almıştır. Bu haber ve yazıların tamamında YÖK ve üniversitelerin bilimsel sahtecilik olayları karşısındaki örtbas etmeye odaklanmış sorumsuzluğu eleştirilmektedir.

2007 yılında öğretim üyelerinin karıştığı intihal konulu 82 haber ve yazı bulunmaktadır. İntihal olayında adı geçen yüzlerce kişi profesör, doçent, yardımcı doçent, araştırma görevlisi gibi unvanlara sahip olup, içlerinde her türlü akademik ve idari görevlere atanmakta bir sakınca görülmeyen çok sayıda öğretim üyesi bulunmaktadır (http://plagiarism-turkish.blogspot.com.tr). 

Bu duruma engel olabilmek için bağımsız bir Ulusal Bilim Etiği Konseyi kurulmalı, intihal ve bilimsel sahtecilik suçlarını bu Konsey ele almalıdır. İntihal ve bilimsel sahtecilik suçlarının soruşturulması üniversitelere değil, kurulacak Konsey’e devredilmelidir. Üniversiteler ve YÖK Konsey’in aldığı kararları uygulamakla sorumlu olmalıdır. Konsey’in oluşumu, çalışma yöntemleri, bilimsel etiğe aykırı eylemlerin ve yaptırımlarının ve de üniversite yöneticileriyle YÖK'ün Konsey’in kararlarını uygulama sorumluluklarının neler olacağı belirlenerek yasal bir düzenleme yapılmalıdır.

Aksi takdirde üniversitelerde bilimsel sahtecilikler önlenemez. Bu bakımdan YÖK’ün hazırladığı yeni Yükseköğretim Disiplin Yasası Taslağı ile personele ilişkin tüm disiplin işlemlerini yürütme ve karar alma yetkilerinin üniversitelere bırakılması doğru değildir.

Yasa taslağında, bilimsel çalışmalarda ciddi sorun haline gelen araştırma ve yayın etiği ihlallerine ceza verilmesi hükmü yer almıştır. Türkiye’de geçmişte bilimsel araştırma ve yayın etiği ihlalleri yasa ile disiplin suçu olarak düzenlenmediğinden, ihlallere disiplin cezası verilebilmesi mümkün olmuyordu. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu 2012 yılında bilim hırsızlığı yapan öğretim üyelerinin üniversiteden atılmalarının yasal dayanaktan yoksun olduğuna karar vermişti.


Karar uyarınca YÖK'ün üniversitelere gönderdiği (19 Kasım 2013) akademik sahtekarlıklara ceza vermeyin yazısından sonra bu düzenlemenin yapılması yerindedir. Çünkü, YÖK Yasası’na dayanılarak çıkarılan Öğretim Elemanları Disiplin Yönetmeliği’nin 11’nci maddesinin 3’ncü fıkrasına göre intihal yapan öğretim üyesi üniversite öğretim mesleğinden çıkarılıyordu.

Anayasa Mahkemesi’nin 14 Ocak 2015 tarihinde verdiği ve üniversitelerdeki disiplin cezalarına ilişkin düzenlemenin YÖK tarafından yapılması hükmünü iptal etmesinden sonra doğan boşluğu yeni disiplin yasa tasarısı ile ortadan kaldırma girişimi önemli bir hukuki boşluğun giderilmesi açısından önemlidir.

Fakat, YÖK’ün açıkladığı yasa tasarısında rektör ve dekanlar dışındaki yükseköğretim personeline ilişkin tüm disiplin işlemlerinin üniversitelere bırakılması doğru değildir. Çünkü, “benim hırsızım iyidir” zihniyeti son bulmazsa, üniversiteler özellikle intihal olaylarını örtbas etme eğiliminden kolay kolay vazgeçmezler.

Bilimsel yolsuzluk gizlilik içerisinde yürütülür. Bu sebeple ortaya çıkarılması güçtür. Bir üniversitedeki etik dışı uygulamaları üniversite dışındakilere göre daha iyi bilen, üniversite içerisindeki görevlilerdir. Etik değerlere saygılı öğretim üyelerinin bazı sıkıntıları göze alarak meslek onurunu korumak amacıyla etik dışı uygulamalarda bulunanlarla mücadele etmeleri, onların başta gelen görevleri olmalıdır.

Mevcut örgüt kültürü içerisinde ihbarda bulunanlar hoş karşılanmadığı için, etik değerlere sahip çıkanlar istenmeyen kişi ilan edilebilir. “Bana dokunmayan yılan bin yıl yaşasın” ya da “benim hırsızım iyidir” anlayışı ile hareket ederek etik dışı uygulamaları görmezden gelmek, üniversitelerimizde bilim etiğinin unutulmasına yol açar. Türk üniversitelerinin dünyadaki üniversite sıralamalarında üst sıralara çıkabilmeleri için bilim etiği konusunda daha hassas olmaları gerekmektedir.

Türkiye’de temiz bir bilim dünyası için üniversitelerimizde bilimsel yolsuzluklardan arındırılmış eserler üreten öğretim üyelerinin sayısı artmalı, intihal yapan öğretim üyeleri yüksek öğretim sisteminin dışına çıkarılmalıdır. Bu yapılmadığı sürece Türkiye’de bilimin gelişmesi mümkün olamaz.

Gerçek anlamda bilim insanları bilimsel hırsızlık olayları karşısında tepkisiz kalmamalıdır. İntihal teşebbüsünde bulunanlara karşı açıkça ve kararlı bir şekilde mücadele edilmelidir. Basın ve yayın yoluyla intihalciler açıklanarak benzer eylemler içerisinde olanlara fırsat verilmemelidir. Aksi durumda Türk üniversitelerinin dünya sıralamalarında üst sıralara gelmesi hiçbir zaman mümkün olmaz.

Son söz: “Üniversitelerinde Bilimsel Hırsızlığın Doğal Karşılandığı Bir Ülkenin Elbette Tüm Yaşam Alanları Soyulacaktır.”

Arap Birliği’nden Türkiye’ye Ağır Kınama

Arap Birliği, Türkiye'nin Irak'a ek asker göndermesini egemenliğine karşı “düşmanca tavır" olarak niteleyerek Türkiye’yi kınanmıştır. 22 ülkeden oluşan Arap Birliği’nin 19 üyesi geçmişte Osmanlı Devleti’nin bir parçası idi. Bu ülkeler arasında Suriye konusunda sözde Türkiye’nin müttefiki olan Katar, Suudi Arabistan ile Türkiye’nin ve Türk halkının büyük destek verdiği Filistin de vardır.

Filistin’e insani yardım götüren Mavi Marmara gemisinde İsrail askerlerinin operasyonu sonucu 9 Türk hayatını kaybetmiştir.

Türkler için Roxanne Robinson ve Arevalo Beteta tarafından yapılan bir anıt İspanya'nın başkenti Madrid'de dikilmiştir. Anıtta, Filistin'i tanımlayan yıkık dökük duvarların önünde masum bir çocuğun, insani yardım malzemelerinin yüklü olduğu Mavi Marmara gemisini sulara bırakması tasvir edilmiştir.

Araplar için Türkler hayatını kaybederken, Irak, ülkesini işgal eden ABD’ye sesini çıkarmamıştır. Topraklarında üslenen ve Türkiye’ye terör ihraç eden PKK’ya ve ülkesinin üçte birini işgal eden İŞİD teröristlerine de sesini çıkarmamaktadır.

Unutmayalım ki, Hicaz, Filistin ve Suriye cephelerindeki Arap ayaklanması, Mekke Şerifi Hüseyin ve oğulları tarafından 6 Haziran 1916 tarihinden itibaren Hicaz’da başlatılmış ve 400 yıl Osmanlı egemenliğinde bulunan Hicaz, Filistin ve Suriye topraklarının elden çıkmasıyla 25 Ekim 1918 tarihinde kaybedilmiştir.

Osmanlıyı Lawrence’in kışkırtmasıyla arkadan vuran Araplara karşı kanım pek kaynamamıştır. Atalarımız ne güzel söylemiş: “Ne Şam'ın şekeri ne Arabın yüzü.” Daha ne diyelim ki…





YAZARIN DİĞER YAZILARI

GAZETEMİZ

YAZARLAR

Sizce Eskişehir'in en önemli sorunu nedir?


HAVA DURUMU
nöbetçi eczaneler
HABER ARŞİVİ
ÇOK OKUNAN HABERLER
GÜNLÜK BURÇ
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Alanyaspor 9 7 0 2 19 3 23 +16
2 Galatasaray 10 6 2 2 16 7 20 +9
3 Fenerbahçe 10 6 2 2 20 13 20 +7
4 Beşiktaş 9 5 3 1 17 17 16 0
5 Kasımpaşa 10 4 3 3 13 10 15 +3
6 Gaziantep FK 10 3 1 6 15 13 15 +2
7 Fatih Karagümrük 10 3 2 5 17 11 14 +6
8 Göztepe 9 3 1 5 15 9 14 +6
9 Başakşehir FK 10 4 4 2 16 15 14 +1
10 Konyaspor 9 3 3 3 10 7 12 +3
11 Çaykur Rizespor 9 3 3 3 12 14 12 -2
12 Yeni Malatyaspor 9 3 3 3 10 12 12 -2
13 Hatayspor 7 3 1 3 7 9 12 -2
14 Trabzonspor 10 3 4 3 12 15 12 -3
15 Antalyaspor 10 2 4 4 11 16 10 -5
16 Sivasspor 9 2 4 3 8 11 9 -3
17 BB Erzurumspor 9 2 4 3 11 15 9 -4
18 Kayserispor 9 2 5 2 5 11 8 -6
19 Denizlispor 9 1 5 3 8 16 6 -8
20 Gençlerbirliği 9 1 6 2 6 16 5 -10
21 MKE Ankaragücü 8 0 6 2 7 15 2 -8
Takım O G M B A Y P AV
1 Altınordu 11 7 2 2 17 11 23 +6
2 Ankara Keçiörengücü 11 6 2 3 18 9 21 +9
3 Samsunspor 11 5 1 5 15 9 20 +6
4 Adana Demirspor 10 5 2 3 19 9 18 +10
5 İstanbulspor 10 5 2 3 17 9 18 +8
6 Tuzlaspor 10 5 2 3 17 16 18 +1
7 Altay 9 5 3 1 16 9 16 +7
8 Giresunspor 10 4 2 4 13 12 16 +1
9 Bursaspor 11 4 5 2 19 19 14 0
10 Balıkesirspor 11 4 5 2 12 15 14 -3
11 Akhisarspor 11 3 4 4 9 14 13 -5
12 Adanaspor 9 3 3 3 13 10 12 +3
13 Menemenspor 10 3 4 3 11 14 12 -3
14 Bandırmaspor 11 3 6 2 13 14 11 -1
15 Ümraniyespor 11 2 5 4 11 19 10 -8
16 Ankaraspor 11 2 7 2 7 17 8 -10
17 Boluspor 10 1 5 4 10 14 7 -4
18 Eskişehirspor 11 0 7 4 5 22 1 -17
Takım O G M B A Y P AV
1 Eyüpspor 12 9 2 1 29 10 28 +19
2 Turgutluspor 12 9 3 0 15 13 27 +2
3 Van Spor 12 7 2 3 18 11 24 +7
4 Sakaryaspor 12 6 2 4 18 13 22 +5
5 Serik Belediyespor 12 5 2 5 17 11 20 +6
6 Etimesgut Belediyespor 12 5 3 4 14 8 19 +6
7 Karacabey Belediyespor 12 5 4 3 17 12 18 +5
8 Kırşehir Belediyespor 11 5 3 3 12 8 18 +4
9 Kırklarelispor 11 4 2 5 10 4 17 +6
10 Tarsus İdman Yurdu 11 4 4 3 19 16 15 +3
11 1922 Konyaspor 12 4 6 2 16 12 14 +4
12 Sivas Belediyespor 11 3 3 5 17 15 14 +2
13 Pazarspor 9 4 4 1 15 17 13 -2
14 Bodrumspor 12 3 6 3 19 20 12 -1
15 Kastamonuspor 12 3 6 3 12 20 12 -8
16 Mamak FK 11 3 6 2 8 18 11 -10
17 Pendikspor 11 3 7 1 14 17 10 -3
18 Elazığspor 12 4 7 1 14 21 10 -7
19 Bayburt Özel İdare Spor 9 3 6 0 8 13 9 -5
20 Kardemir Karabükspor 12 0 11 1 3 36 2 -33
Takım O G M B A Y P AV
1 Diyarbekirspor 11 9 1 1 15 4 28 +11
2 1928 Bucaspor 11 8 2 1 22 8 25 +14
3 Fatsa Belediyespor 11 6 3 2 11 8 20 +3
4 Edirnespor 11 6 4 1 17 14 19 +3
5 Ofspor 10 5 2 3 17 13 18 +4
6 Arnavutköy Belediye 10 5 3 2 10 8 17 +2
7 Artvin Hopaspor 11 5 5 1 18 22 16 -4
8 Yeşilyurt Belediyespor 11 4 5 2 13 10 14 +3
9 Belediye Derincespor 11 3 3 5 11 10 14 +1
10 Nevşehir Belediyespor 11 4 5 2 12 12 14 0
11 Çankaya FK 9 4 5 0 8 10 12 -2
12 1877 Alemdağspor 11 3 5 3 14 20 12 -6
13 Payasspor 11 2 6 3 13 17 9 -4
14 Kızılcabölükspor 11 2 6 3 13 19 9 -6
15 Antalya Kemerspor 11 1 6 4 10 18 7 -8
16 Manisaspor 11 1 7 3 7 18 6 -11
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 04/12/2020 Beşiktaş vs Kasımpaşa
 05/12/2020 Gençlerbirliği vs Alanyaspor
 05/12/2020 Göztepe vs Kayserispor
 05/12/2020 Konyaspor vs BB Erzurumspor
 05/12/2020 Yeni Malatyaspor vs Başakşehir FK
 05/12/2020 Galatasaray vs Hatayspor
 06/12/2020 Fatih Karagümrük vs Çaykur Rizespor
 06/12/2020 Antalyaspor vs MKE Ankaragücü
 06/12/2020 Denizlispor vs Fenerbahçe
 07/12/2020 Trabzonspor vs Sivasspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 02/12/2020 Altay vs Giresunspor
 04/12/2020 Tuzlaspor vs İstanbulspor
 04/12/2020 Bursaspor vs Ümraniyespor
 05/12/2020 Giresunspor vs Eskişehirspor
 05/12/2020 Boluspor vs Altay
 05/12/2020 Menemenspor vs Bandırmaspor
 05/12/2020 Balıkesirspor vs Samsunspor
 06/12/2020 Altınordu vs Ankara Keçiörengücü
 06/12/2020 Adana Demirspor vs Akhisarspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 03/12/2020 Bodrumspor vs Mamak FK
 03/12/2020 Eyüpspor vs Etimesgut Belediyespor
 03/12/2020 Karacabey Belediyespor vs Pendikspor
 03/12/2020 Kırklarelispor vs Kardemir Karabükspor
 03/12/2020 Kırşehir Belediyespor vs Sivas Belediyespor
 03/12/2020 Pazarspor vs Bayburt Özel İdare Spor
 03/12/2020 Sakaryaspor vs Elazığspor
 03/12/2020 Tarsus İdman Yurdu vs Turgutluspor
 03/12/2020 Van Spor vs Serik Belediyespor
 03/12/2020 1922 Konyaspor vs Kastamonuspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 02/12/2020 Belediye Derincespor vs Antalya Kemerspor
 02/12/2020 Diyarbekirspor vs Ofspor
 02/12/2020 Manisaspor vs Fatsa Belediyespor
 02/12/2020 1877 Alemdağspor vs Yeşilyurt Belediyespor (H:1)
 02/12/2020 1928 Bucaspor vs Çankaya FK (H:1)
 06/12/2020 Çankaya FK vs Ofspor
 10/12/2020 Fatsa Belediyespor vs 1928 Bucaspor
 10/12/2020 Antalya Kemerspor vs Arnavutköy Belediye
SON YORUMLANANLAR
NAMAZ VAKİTLERİ
HABER ARA
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter
YUKARI