Bugun...


Rüştü Bozkurt

facebook-paylas
CRISPR/Cas9 Nobel Kimya Ödülü’nu alınca
Tarih: 19-10-2020 09:10:00 Güncelleme: 19-10-2020 09:10:00


 

 

Sakarya Gazetesi sütunlarından, Tokat’da yapılan  “Domates üretiminin sorunlarına”  kadar çok değişik yerlerde, 2000’lı yılların ortalarına gelmeden  izlemeye aldığım CRISPR/Cas9’ la ilgili yazdıklarıma ve anlattıklarıma  göz gezdirdim. Sakarya okuyucusu merak ederse 7 Haziran 2006 tarihli yazıya bakmalı.  “Rüştü Bozkurt ve CRSPR/Cas9” diye  “Google Amca”ya başvuran olursa,  Dünya Gazetesi  başta olmak üzere, medya araçlarında, konuyu sıklıkla  gündeme  taşımıdığımı kanıtlayan bir dizi yazıya erişebilir.  

CRSPR  bir motot
İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi,  Emmanuelle Charpentier ve  Jennifer A.Doudna’ya   Nobel Kimya Ödülü’nın vermesinin gerekçesini şöyle açıklıyor:“ Gen teknolojisinin en hassas araçlarından biri olan CRISPR/Cas9 makasının geliştirilmesine katkılarından ötürü ödüle değer bulundular”.

CRISPR/Cas9  öncelikle  bir metot.Bu metot kullanılarak bilim insanları hayvanların, bitkilerin ve mikroorganizmaların DNA’larının çok hassas şekilde değiştirilmesinin önünü açtı.CRISPR/Cas9 metodu, yaşam bilimleri üzerinde devrim niteliğinde etkiler yapıyor. Bilim, yaşamın içsel çalışmalarına bu metotla müdahale ederek sonuçlar elde edebiliyor.Metotla ilgili  ilk bilemsel yayın 2011 yılında yapıldı; o günden bugüne  geçen 9 yıllık zaman kesitinde çok büyük ilerlemeler sağladı; müthiş bir  potansiyele sahip olduğunu  kanıtladı.

Necati Doğru’dan  dinlemiştim. Felsefe hocaları  Prof. Dr. Macit Gökberk, “ Dünya’da  ünvanı filozof olan  çok sayıda insan var… O insanlar arasında sadece 4’ü gerçek filozoftur; çünkü onların  ontolojik ve epistemolojik açıklamalarını yapmak için geliştirdikleri metotları var. Diğerlerinin  kendilerine gözgü, yaygın kabul gören metotları yok” dermiş.Bu değerlendirmeye katılıyorum; sıklıkla  sizlerle paylaştığım bir düşüncem beni o yöne  itiyor: “Teknoloji, insanın  çıplak gücüyle yapamadıklarını, aklını kullanarak bulduğu araçlar ve metotlarla  yapmasıdır.” Bugüne kadar bütün insanlığın ortak ürünü olan uygarlıklar adına yapılan ne varsa, araç ve metotlar sayesindedir. CRISPR/Cas9’da   bir metot olarak algılanmalı; insanların bu metodu nasıl kullanacaklarının önemli  olduğu akıldan çıkarmamalıyız. 

Gıda arzında güven yaratma
CRISPR/Cas9  yöntemiyle  gen dizilişi değiştirilerek  “yabanı domates” üzerinde  yapılan çalışmanın sonuçlarını  Tokat’daki  domates  üreticileriyle  paylaşmıştım : İlk dememede, tane iriliği bezelye kadar olan yabanı domatesler  kiraz büyüklüğüne erişmişti. Kök başına  domates tanesi verimi 10 kat artmıştı. Domatesin içindeki  likopen  miktarı da 5 kat artış göstermişti. Tokat’da geleneksel domates üretimini  “örtülü üretime” geçirmeden, “ modern seracılık”  deneyimlerinden yararlanmadan, şimdi  biyoteknoloji  domates üretiminde  yeni bir gelişmenin kapıları açılıyordu. Bu gelişmeleri  yakından izlememiz, gerekli alternatif yolları  öngörmemiz ve önlem almamız ortak sorumluğumuzdu.

CRISPR/Cas9   Nobel Kimya Ödülü’nü  alınca umuyorum ki, metodun olası  etkilerini alabildiğine sorgular, sorgulamakla da kalmaz, gerekli yapıları, örgütlenmeleri, izleme ve geliştirmeleri yakından gözlemleyerek ülkemiz  insanının yararına kullanırız.Gıda gÜvenini sağlamada metodun olumlu etkilerini kullanırız.

Unutmayalım ki gelecek, gelişmeler  hakkında  net bilgi, imkanlarla ilgili etkin koordinasyon ve gelişeceğimiz alanla ilgili odaklanma gerektiriyor. Nobel Ödülü vesile olsun da, ciddi adımlar atalım…





YAZARIN DİĞER YAZILARI

YAZARLAR
HAVA DURUMU
nöbetçi eczaneler
HABER ARŞİVİ
ÇOK OKUNAN HABERLER
GÜNLÜK BURÇ
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Galatasaray 25 17 5 3 50 19 54 +31
2 Beşiktaş 25 17 5 3 56 26 54 +30
3 Fenerbahçe 25 16 6 3 47 27 51 +20
4 Trabzonspor 25 14 5 6 32 24 48 +8
5 Hatayspor 26 13 7 6 46 31 45 +15
6 Alanyaspor 26 12 8 6 40 26 42 +14
7 Gaziantep FK 26 10 6 10 37 29 40 +8
8 Fatih Karagümrük 26 11 8 7 41 34 40 +7
9 Antalyaspor 25 7 6 12 24 29 33 -5
10 Göztepe 25 8 9 8 35 31 32 +4
11 Konyaspor 25 8 10 7 32 30 31 +2
12 Sivasspor 24 7 7 10 28 29 31 -1
13 Yeni Malatyaspor 26 7 9 10 33 35 31 -2
14 Kasımpaşa 25 8 12 5 29 40 29 -11
15 Çaykur Rizespor 25 6 10 9 30 42 27 -12
16 Kayserispor 25 6 12 7 17 30 25 -13
17 BB Erzurumspor 25 6 12 7 24 39 25 -15
18 Başakşehir FK 25 6 13 6 28 44 24 -16
19 Denizlispor 26 5 15 6 23 46 21 -23
20 Gençlerbirliği 25 5 14 6 21 46 21 -25
21 MKE Ankaragücü 25 5 15 5 28 44 20 -16
Takım O G M B A Y P AV
1 Giresunspor 23 16 2 5 38 14 53 +24
2 Samsunspor 23 14 2 7 41 21 49 +20
3 İstanbulspor 23 13 6 4 45 26 43 +19
4 Altınordu 23 12 6 5 35 30 41 +5
5 Adana Demirspor 23 11 6 6 38 23 39 +15
6 Ankara Keçiörengücü 23 11 7 5 30 16 38 +14
7 Altay 23 12 9 2 39 28 38 +11
8 Tuzlaspor 23 11 7 5 31 28 38 +3
9 Bandırmaspor 23 9 10 4 28 27 31 +1
10 Bursaspor 23 9 10 4 35 36 31 -1
11 Ümraniyespor 23 8 8 7 27 31 31 -4
12 Adanaspor 23 7 11 5 32 33 26 -1
13 Menemenspor 23 6 9 8 28 37 26 -9
14 Balıkesirspor 23 6 11 6 23 32 24 -9
15 Boluspor 23 6 12 5 21 27 23 -6
16 Akhisarspor 23 5 14 4 20 39 19 -19
17 Ankaraspor 23 3 15 5 13 37 14 -24
18 Eskişehirspor 23 1 15 7 15 54 7 -39
Takım O G M B A Y P AV
1 Eyüpspor 25 18 2 5 57 18 59 +39
2 Van Spor 25 14 6 5 40 23 47 +17
3 Bodrumspor 25 13 6 6 56 34 45 +22
4 Sakaryaspor 25 12 4 9 41 26 45 +15
5 Kırşehir Belediyespor 25 12 6 7 33 19 43 +14
6 Turgutluspor 25 14 10 1 34 38 43 -4
7 Serik Belediyespor 25 10 6 9 40 32 39 +8
8 Kırklarelispor 25 9 5 11 29 21 38 +8
9 Etimesgut Belediyespor 25 10 8 7 33 25 37 +8
10 Tarsus İdman Yurdu 25 10 9 6 36 32 36 +4
11 Pendikspor 25 11 12 2 44 31 35 +13
12 Pazarspor 25 10 11 4 37 39 34 -2
13 Sivas Belediyespor 25 8 8 9 39 32 33 +7
14 Karacabey Belediyespor 25 9 10 6 31 30 33 +1
15 1922 Konyaspor 25 7 13 5 31 33 26 -2
16 Bayburt Özel İdare Spor 25 8 15 2 29 43 26 -14
17 Kastamonuspor 25 6 13 6 22 37 24 -15
18 Mamak FK 25 6 14 5 24 63 23 -39
19 Elazığspor 25 7 15 3 32 51 21 -19
20 Kardemir Karabükspor 25 1 22 2 10 71 2 -61
Takım O G M B A Y P AV
1 Diyarbekirspor 20 13 2 5 26 12 44 +14
2 1928 Bucaspor 20 12 2 6 38 14 42 +24
3 Yeşilyurt Belediyespor 20 13 5 2 32 13 41 +19
4 Arnavutköy Belediye 20 10 5 5 30 19 35 +11
5 Ofspor 20 9 5 6 27 24 33 +3
6 Belediye Derincespor 19 7 4 8 29 17 29 +12
7 Artvin Hopaspor 20 7 8 5 26 33 26 -7
8 Edirnespor 20 6 7 7 23 24 25 -1
9 Fatsa Belediyespor 19 6 7 6 15 19 24 -4
10 Kızılcabölükspor 20 5 8 7 19 24 22 -5
11 Payasspor 20 5 9 6 23 28 21 -5
12 Nevşehir Belediyespor 20 5 10 5 19 20 20 -1
13 Antalya Kemerspor 20 5 10 5 18 33 20 -15
14 1877 Alemdağspor 19 5 10 4 23 34 19 -11
15 Çankaya FK 19 5 11 3 13 29 18 -16
16 Manisaspor 20 1 11 8 14 32 11 -18
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 27/02/2021 Antalyaspor vs Başakşehir FK
 27/02/2021 Çaykur Rizespor vs Sivasspor
 27/02/2021 Galatasaray vs BB Erzurumspor
 28/02/2021 Göztepe vs Kasımpaşa
 28/02/2021 Trabzonspor vs Fenerbahçe
 02/03/2021 Gaziantep FK vs Gençlerbirliği
 02/03/2021 Yeni Malatyaspor vs Beşiktaş
 03/03/2021 BB Erzurumspor vs Fatih Karagümrük
 03/03/2021 Başakşehir FK vs Konyaspor
 03/03/2021 Sivasspor vs Hatayspor
 03/03/2021 Başakşehir FK - Konyaspor Başakşehir FK ligdeki son 8 maçında hiç kazanamadı  Konyaspor yenilmez
 03/03/2021 Sivasspor - Hatayspor Hatayspor ligde deplasmandaki son 5 maçında hiç kaybetmedi  Hatayspor yenilmez
 03/03/2021 MKE Ankaragücü - Galatasaray MKE Ankaragücü ligdeki son 6 maçında hiç kazanamadı  Galatasaray yenilmez
 03/03/2021 Kayserispor - Çaykur Rizespor Çaykur Rizespor ligde deplasmandaki son 10 maçında hiç kazanamadı  Kayserispor yenilmez
 03/03/2021 MKE Ankaragücü - Galatasaray Galatasaray ligdeki son 7 maçını kazandı  Galatasaray kazanır
 04/03/2021 Kasımpaşa - Trabzonspor Trabzonspor ligdeki son 10 maçında hiç kaybetmedi  Trabzonspor yenilmez
 04/03/2021 Fenerbahçe - Antalyaspor Antalyaspor ligdeki son 10 maçında hiç kaybetmedi  Antalyaspor yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 27/02/2021 Altınordu vs Ümraniyespor
 27/02/2021 Adana Demirspor vs Bandırmaspor
 28/02/2021 Ankara Keçiörengücü vs Samsunspor
 28/02/2021 Bursaspor vs Akhisarspor
 28/02/2021 Eskişehirspor vs İstanbulspor
 28/02/2021 Giresunspor vs Altay
 01/03/2021 Tuzlaspor vs Adanaspor
 01/03/2021 Menemenspor vs Boluspor
 01/03/2021 Balıkesirspor vs Ankaraspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 04/03/2021 Bayburt Özel İdare Spor vs Kastamonuspor
 04/03/2021 Bodrumspor vs Van Spor
 04/03/2021 Elazığspor vs 1922 Konyaspor
 04/03/2021 Karacabey Belediyespor vs Pazarspor
 04/03/2021 Kardemir Karabükspor vs Turgutluspor
 04/03/2021 Kırşehir Belediyespor vs Kırklarelispor
 04/03/2021 Mamak FK vs Tarsus İdman Yurdu
 04/03/2021 Pendikspor vs Eyüpspor
 04/03/2021 Serik Belediyespor vs Etimesgut Belediyespor
 04/03/2021 Sivas Belediyespor vs Sakaryaspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 03/03/2021 Artvin Hopaspor vs Arnavutköy Belediye
 03/03/2021 Çankaya FK vs Antalya Kemerspor
 03/03/2021 Fatsa Belediyespor vs Edirnespor
 03/03/2021 Kızılcabölükspor vs Diyarbekirspor
 03/03/2021 Nevşehir Belediyespor vs Belediye Derincespor
 03/03/2021 Yeşilyurt Belediyespor vs Ofspor
 03/03/2021 1877 Alemdağspor vs Manisaspor
 03/03/2021 1928 Bucaspor vs Payasspor
 03/03/2021 Artvin Hopaspor - Arnavutköy Belediye Artvin Hopaspor ligdeki son 6 maçında hiç kaybetmedi  Artvin Hopaspor yenilmez
 03/03/2021 Çankaya FK - Antalya Kemerspor Çankaya FK ligde evindeki son 6 maçını kaybetti  Antalya Kemerspor kazanır
 03/03/2021 1877 Alemdağspor - Manisaspor 1877 Alemdağspor ligdeki son 5 maçında hiç kazanamadı  Manisaspor yenilmez
 03/03/2021 Kızılcabölükspor - Diyarbekirspor Diyarbekirspor ligde deplasmandaki son 9 maçında hiç kaybetmedi  Diyarbekirspor yenilmez
SON YORUMLANANLAR
NAMAZ VAKİTLERİ
HABER ARA
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter
YUKARI