Bugun...


Rüştü Bozkurt

facebook-paylas
CRISPR/Cas9 Nobel Kimya Ödülü’nu alınca
Tarih: 19-10-2020 09:10:00 Güncelleme: 19-10-2020 09:10:00


 

 

Sakarya Gazetesi sütunlarından, Tokat’da yapılan  “Domates üretiminin sorunlarına”  kadar çok değişik yerlerde, 2000’lı yılların ortalarına gelmeden  izlemeye aldığım CRISPR/Cas9’ la ilgili yazdıklarıma ve anlattıklarıma  göz gezdirdim. Sakarya okuyucusu merak ederse 7 Haziran 2006 tarihli yazıya bakmalı.  “Rüştü Bozkurt ve CRSPR/Cas9” diye  “Google Amca”ya başvuran olursa,  Dünya Gazetesi  başta olmak üzere, medya araçlarında, konuyu sıklıkla  gündeme  taşımıdığımı kanıtlayan bir dizi yazıya erişebilir.  

CRSPR  bir motot
İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi,  Emmanuelle Charpentier ve  Jennifer A.Doudna’ya   Nobel Kimya Ödülü’nın vermesinin gerekçesini şöyle açıklıyor:“ Gen teknolojisinin en hassas araçlarından biri olan CRISPR/Cas9 makasının geliştirilmesine katkılarından ötürü ödüle değer bulundular”.

CRISPR/Cas9  öncelikle  bir metot.Bu metot kullanılarak bilim insanları hayvanların, bitkilerin ve mikroorganizmaların DNA’larının çok hassas şekilde değiştirilmesinin önünü açtı.CRISPR/Cas9 metodu, yaşam bilimleri üzerinde devrim niteliğinde etkiler yapıyor. Bilim, yaşamın içsel çalışmalarına bu metotla müdahale ederek sonuçlar elde edebiliyor.Metotla ilgili  ilk bilemsel yayın 2011 yılında yapıldı; o günden bugüne  geçen 9 yıllık zaman kesitinde çok büyük ilerlemeler sağladı; müthiş bir  potansiyele sahip olduğunu  kanıtladı.

Necati Doğru’dan  dinlemiştim. Felsefe hocaları  Prof. Dr. Macit Gökberk, “ Dünya’da  ünvanı filozof olan  çok sayıda insan var… O insanlar arasında sadece 4’ü gerçek filozoftur; çünkü onların  ontolojik ve epistemolojik açıklamalarını yapmak için geliştirdikleri metotları var. Diğerlerinin  kendilerine gözgü, yaygın kabul gören metotları yok” dermiş.Bu değerlendirmeye katılıyorum; sıklıkla  sizlerle paylaştığım bir düşüncem beni o yöne  itiyor: “Teknoloji, insanın  çıplak gücüyle yapamadıklarını, aklını kullanarak bulduğu araçlar ve metotlarla  yapmasıdır.” Bugüne kadar bütün insanlığın ortak ürünü olan uygarlıklar adına yapılan ne varsa, araç ve metotlar sayesindedir. CRISPR/Cas9’da   bir metot olarak algılanmalı; insanların bu metodu nasıl kullanacaklarının önemli  olduğu akıldan çıkarmamalıyız. 

Gıda arzında güven yaratma
CRISPR/Cas9  yöntemiyle  gen dizilişi değiştirilerek  “yabanı domates” üzerinde  yapılan çalışmanın sonuçlarını  Tokat’daki  domates  üreticileriyle  paylaşmıştım : İlk dememede, tane iriliği bezelye kadar olan yabanı domatesler  kiraz büyüklüğüne erişmişti. Kök başına  domates tanesi verimi 10 kat artmıştı. Domatesin içindeki  likopen  miktarı da 5 kat artış göstermişti. Tokat’da geleneksel domates üretimini  “örtülü üretime” geçirmeden, “ modern seracılık”  deneyimlerinden yararlanmadan, şimdi  biyoteknoloji  domates üretiminde  yeni bir gelişmenin kapıları açılıyordu. Bu gelişmeleri  yakından izlememiz, gerekli alternatif yolları  öngörmemiz ve önlem almamız ortak sorumluğumuzdu.

CRISPR/Cas9   Nobel Kimya Ödülü’nü  alınca umuyorum ki, metodun olası  etkilerini alabildiğine sorgular, sorgulamakla da kalmaz, gerekli yapıları, örgütlenmeleri, izleme ve geliştirmeleri yakından gözlemleyerek ülkemiz  insanının yararına kullanırız.Gıda gÜvenini sağlamada metodun olumlu etkilerini kullanırız.

Unutmayalım ki gelecek, gelişmeler  hakkında  net bilgi, imkanlarla ilgili etkin koordinasyon ve gelişeceğimiz alanla ilgili odaklanma gerektiriyor. Nobel Ödülü vesile olsun da, ciddi adımlar atalım…





YAZARIN DİĞER YAZILARI

GAZETEMİZ

YAZARLAR
HAVA DURUMU
nöbetçi eczaneler
HABER ARŞİVİ
ÇOK OKUNAN HABERLER
GÜNLÜK BURÇ
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Beşiktaş 18 12 4 2 41 21 38 +20
2 Fenerbahçe 18 12 4 2 38 22 38 +16
3 Galatasaray 19 11 5 3 40 17 36 +23
4 Gaziantep FK 19 9 3 7 33 23 34 +10
5 Hatayspor 19 9 6 4 28 24 31 +4
6 Alanyaspor 18 9 6 3 29 16 30 +13
7 Trabzonspor 19 8 5 6 23 22 30 +1
8 Fatih Karagümrük 18 7 5 6 30 24 27 +6
9 Yeni Malatyaspor 19 7 6 6 27 25 27 +2
10 Göztepe 19 6 6 7 28 22 25 +6
11 Antalyaspor 19 6 6 7 20 26 25 -6
12 Çaykur Rizespor 19 6 7 6 26 34 24 -8
13 Sivasspor 18 5 5 8 20 22 23 -2
14 Başakşehir FK 19 6 8 5 25 31 23 -6
15 Konyaspor 19 6 9 4 27 27 22 0
16 Kasımpaşa 18 6 8 4 21 29 22 -8
17 Kayserispor 19 5 10 4 14 23 19 -9
18 Gençlerbirliği 19 5 10 4 19 38 19 -19
19 BB Erzurumspor 19 4 11 4 18 34 16 -16
20 MKE Ankaragücü 18 4 11 3 21 30 15 -9
21 Denizlispor 19 3 11 5 18 36 14 -18
Takım O G M B A Y P AV
1 Giresunspor 17 10 2 5 25 13 35 +12
2 İstanbulspor 17 10 3 4 37 19 34 +18
3 Samsunspor 17 9 2 6 24 16 33 +8
4 Altay 17 10 5 2 30 16 32 +14
5 Adana Demirspor 17 9 4 4 30 16 31 +14
6 Tuzlaspor 17 9 5 3 27 24 30 +3
7 Ankara Keçiörengücü 17 8 5 4 22 13 28 +9
8 Altınordu 17 8 5 4 22 22 28 0
9 Bursaspor 17 8 6 3 31 27 27 +4
10 Bandırmaspor 17 7 7 3 22 19 24 +3
11 Adanaspor 17 6 8 3 24 22 21 +2
12 Ümraniyespor 17 5 7 5 18 26 20 -8
13 Boluspor 17 5 8 4 18 20 19 -2
14 Menemenspor 17 3 7 7 16 26 16 -10
15 Balıkesirspor 17 4 9 4 16 28 16 -12
16 Akhisarspor 17 3 10 4 13 25 13 -12
17 Ankaraspor 17 2 12 3 12 31 9 -19
18 Eskişehirspor 17 0 11 6 10 34 3 -24
Takım O G M B A Y P AV
1 Eyüpspor 19 15 2 2 45 14 47 +31
2 Van Spor 19 11 4 4 30 18 37 +12
3 Turgutluspor 19 12 7 0 23 29 36 -6
4 Sakaryaspor 19 10 4 5 32 20 35 +12
5 Kırşehir Belediyespor 19 9 4 6 27 15 33 +12
6 Pazarspor 19 10 6 3 32 25 33 +7
7 Kırklarelispor 19 7 3 9 23 15 30 +8
8 Bodrumspor 19 8 6 5 44 30 29 +14
9 Serik Belediyespor 19 7 4 8 29 22 29 +7
10 Tarsus İdman Yurdu 19 7 6 6 28 20 27 +8
11 Sivas Belediyespor 19 6 5 8 32 24 26 +8
12 Karacabey Belediyespor 19 7 7 5 23 20 26 +3
13 Etimesgut Belediyespor 19 6 7 6 18 20 24 -2
14 Pendikspor 19 6 11 2 26 25 20 +1
15 1922 Konyaspor 19 5 10 4 22 22 19 0
16 Kastamonuspor 19 5 10 4 18 29 19 -11
17 Mamak FK 19 5 10 4 20 44 19 -24
18 Elazığspor 19 6 10 3 26 36 18 -10
19 Bayburt Özel İdare Spor 19 4 13 2 15 34 14 -19
20 Kardemir Karabükspor 19 0 17 2 6 57 1 -51
Takım O G M B A Y P AV
1 1928 Bucaspor 15 11 2 2 33 10 35 +23
2 Diyarbekirspor 15 10 2 3 21 10 33 +11
3 Arnavutköy Belediye 15 8 4 3 22 13 27 +9
4 Yeşilyurt Belediyespor 15 8 5 2 22 11 26 +11
5 Ofspor 15 7 4 4 22 19 25 +3
6 Edirnespor 15 6 5 4 21 20 22 +1
7 Fatsa Belediyespor 15 6 5 4 14 15 22 -1
8 Belediye Derincespor 15 5 4 6 18 14 21 +4
9 1877 Alemdağspor 15 5 6 4 21 26 19 -5
10 Nevşehir Belediyespor 15 5 7 3 18 16 18 +2
11 Artvin Hopaspor 15 5 8 2 20 31 17 -11
12 Payasspor 15 4 7 4 19 21 16 -2
13 Çankaya FK 15 5 9 1 13 26 16 -13
14 Kızılcabölükspor 15 3 7 5 16 22 14 -6
15 Antalya Kemerspor 15 2 8 5 14 28 11 -14
16 Manisaspor 15 1 8 6 10 22 9 -12
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 21/01/2021 MKE Ankaragücü vs Kasımpaşa
 21/01/2021 Sivasspor vs Fenerbahçe
 23/01/2021 Gençlerbirliği vs Trabzonspor
 23/01/2021 Başakşehir FK vs Çaykur Rizespor
 24/01/2021 Konyaspor vs Antalyaspor
 24/01/2021 Denizlispor vs Fatih Karagümrük
 24/01/2021 Yeni Malatyaspor vs Galatasaray
 24/01/2021 Beşiktaş vs Göztepe
 24/01/2021 Gaziantep FK vs Hatayspor
 25/01/2021 Alanyaspor vs MKE Ankaragücü
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 23/01/2021 Bandırmaspor vs Ümraniyespor
 23/01/2021 Eskişehirspor vs Ankaraspor
 23/01/2021 Adana Demirspor vs Bursaspor
 24/01/2021 Ankara Keçiörengücü vs Boluspor
 24/01/2021 Tuzlaspor vs Akhisarspor
 24/01/2021 Giresunspor vs Balıkesirspor
 24/01/2021 Samsunspor vs Altay
 25/01/2021 İstanbulspor vs Adanaspor
 25/01/2021 Altınordu vs Menemenspor
 25/01/2021 Altınordu - Menemenspor Menemenspor ligdeki son 7 maçında hiç kazanamadı  Altınordu yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 27/01/2021 Bodrumspor vs Etimesgut Belediyespor
 27/01/2021 Elazığspor vs Bayburt Özel İdare Spor
 27/01/2021 Karacabey Belediyespor vs Kastamonuspor
 27/01/2021 Kırşehir Belediyespor vs Turgutluspor
 27/01/2021 Mamak FK vs Kardemir Karabükspor
 27/01/2021 Pazarspor vs Eyüpspor
 27/01/2021 Pendikspor vs Serik Belediyespor
 27/01/2021 Sakaryaspor vs 1922 Konyaspor
 27/01/2021 Sivas Belediyespor vs Kırklarelispor
 27/01/2021 Van Spor vs Tarsus İdman Yurdu
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 28/01/2021 Edirnespor vs Artvin Hopaspor
 28/01/2021 Antalya Kemerspor vs 1877 Alemdağspor
 28/01/2021 Belediye Derincespor vs Arnavutköy Belediye
 28/01/2021 Çankaya FK vs Kızılcabölükspor
 28/01/2021 Diyarbekirspor vs Manisaspor
 28/01/2021 Fatsa Belediyespor vs Nevşehir Belediyespor
 28/01/2021 Ofspor vs 1928 Bucaspor
 28/01/2021 Payasspor vs Yeşilyurt Belediyespor
SON YORUMLANANLAR
NAMAZ VAKİTLERİ
HABER ARA
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter
YUKARI